Buitenland: Op weg naar een extraverte bieb

Door Marja Kingma

Een tienjarenplan moet de ‘British Library of the North’ helpen boetseren: warmer, gastvrijer, moderner. Met 2026 als eindstip een blik terug en vooruit.

Als je gebruikmaakt van het British Library’s Document Supply Centre (DSC), dan weet je misschien dat er een vestiging buiten Londen bestaat. In Yorkshire, tussen York en Leeds, iets buiten een dorpje genaamd Boston Spa. Oorspronkelijk een munitiefabriekcomplex uit de Tweede Wereldoorlog, later de locatie van de National Lending Library for Science and Technology. Als deze bibliotheek in 1973 onderdeel wordt van de British Library, blijft ze gevestigd op die plek. Uitbreidingen volgen, en anno nu zitten er afdelingen zoals IT, HR, metadata, ‘digitalising’ en ‘acquisitions’ die honderdduizenden nieuwe aanwinsten voor de collecties per jaar verwerken, inclusief alle boeken die ik bestel uit Nederland (2400 per jaar).

Ongeveer de helft van de collecties is er opgeslagen, onder meer in twee gigantische magazijnen met een laag zuurstofgehalte, waardoor mensen er maar twintig minuten kunnen verblijven. Zodoende gebeurt het plaatsen en ophalen van stukken geheel automatisch.

Een beetje verlept

In 2016 wordt het programma Boston Spa Renewed gelanceerd met als doel om het gebouwencomplex te moderniseren en Boston Spa opener en toegankelijker te maken. Nu werkten we als BL altijd al voor de hele wijde wereld, maar dat gebeurde vooral achter de schermen. Dat moet veranderen met de visie voor een ‘British Library of the North’.

In 2018 komt er een herziening van het oorspronkelijke plan, omdat besloten wordt het markante hoofdgebouw te behouden en te verbouwen. Dit is waar de meeste medewerkers werken en waar een deel van de uitleencollectie opgeslagen staat. Op dit moment heeft het gebouw een zekere retro-uitstraling, zij het een beetje verlept; het heeft zijn beste tijd zeker gehad. Het eerste idee was daarom om het af te breken, maar daar werd van afgezien omdat bleek dat het verwijderen van 600.000 ton beton nogal wat CO2-uitstoot zou opleveren.

Gastvrijere omgeving

Het gebouw zal nu worden verbouwd om een betere fysieke en modernere werkomgeving te bieden. Zo komen medewerkers dichter bij het raam te zitten en ook dichter bij teams waar ze mee samenwerken, zodat ze niet meer tien minuten hoeven te lopen om elkaar te zien. De coronapandemie heeft ontwikkelingen zoals hybride werken en smart working versneld; deze nieuwe praktijken zullen in de plannen worden verwerkt. De medewerkers hebben overigens een stem in het ontwikkelen hiervan.

Ook bezoekers zullen een veel warmere en gastvrijere omgeving aantreffen. Naast het hoofdgebouw zullen omliggende gebouwen worden verbouwd tot zakenruimtes, werkplaatsen en studio’s die aan kleine bedrijven zullen worden verhuurd. Dat zou een diverser publiek moeten trekken en het aantal bezoekers moeten verhogen. Daartoe zullen er eveneens meer leeszalen komen, en tentoonstellingsruimtes en zalen om schoolklassen te ontvangen, zoals nu al in Londen gebeurt. Verder komt er nog een derde magazijn bij. De bedoeling is een deel van die opslagruimte te delen met andere culturele instellingen.

Nieuwe bibliotheek in Leeds

Om de omschakeling van ‘introvert’ naar ‘extravert’ te maken en een British Library of the North te realiseren, is meer nodig dan een bouwplan. Er moet ook worden gewerkt aan een sterke relatie met het stadsbestuur van Leeds en met andere partners. We willen namelijk ook een bibliotheek vestigen in het centrum van Leeds die verbonden is met Boston Spa. Daarvoor zijn bijvoorbeeld betere busverbindingen met Leeds (en York) nodig.

Het is een tienjarenproject dat nu op de helft is. Afgelopen april zijn twee belangrijke stappen gezet: de BL stuurde een aanvraag voor een bouwvergunning in en de aanbestedingsprocedure voor het vinden van een bouwbedrijf is gestart. Intussen wordt gewerkt aan het ontruimen van kantoorruimte en het verhuizen van delen van de collecties. Dat kan betekenen dat je aanvraag bij het DSC iets langer duurt dan normaal. Geduld alsjeblieft en watch this space! 


Marja Kingma is curator Nederlandstalige Collecties bij de British Library.

Deze bijdrage komt uit IP #5/2021. Het hele nummer kun je hier lezen.