Op 18 april vindt alweer de twaalfde editie van de VOGIN-IP-lezing plaats. Locatie: de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA). Naast acht interessante lezingen zijn er ook tien workshops om uit te kiezen.
Acht lezingen
De organisatie van de VOGIN-IP-lezing heeft weer een divers programma samengesteld waarin actuele topics de revue zullen passeren. Het bevat wederom acht lezingen, waarvan twee plenaire keynotes. Aan het begin van de dag wordt de eerste ingevuld door Michiel van der Meer. Deze promovendus aan het Leiden Institute of Advanced Computer Science (LIACS) van de Universiteit Leiden zal de aanwezigen bijpraten over de rol van large language models (LLM’s) in informatieverwerking. De tweede keynote, ter afsluiting van het event, is geen lezing in de traditionele zin van het woord, maar een Prompt Battle, geleid door het platform The Hmm. Tijdens deze battle zullen deelnemers het tegen elkaar opnemen om te zien wie de origineelste, grappigste of raarste door AI gegenereerde afbeelding kan maken.
De andere sprekers en lezingen zijn:
- Fulco Blokhuis (advocatenkantoor Boekx): AI en IE.
- Jantien Borsboom (PublicSpaces): Red het internet! Op weg naar de online publieke ruimte.
- Daniel Canter (ASML): ASML’s Taxonomy Adventure.
- Annique Mossou (Bellingcat): Solving World War II Photo Mysteries with Open Source Techniques.
- Nina Nannini (NBD Biblion): Automatisch metadateren: de kansen en de uitdagingen.
- Pieter Woltjer (CBG | Centrum voor Familiegeschiedenis): PiCo – (alle) historische personen in context.
Tien workshops
Naast de lezingen biedt de VOGIN-IP-lezing ook tien workshops om uit te kiezen. Dit zijn:
- Joyce van Aalten: Aan de slag met taxonomieën.
- Aafko Boonstra: Zo word je factchecker.
- Eva Bosgraaf: Aan de slag met ChatGPT en andere generatieve AI in de biblio- en mediatheek.
- Jeroen Bosma: Meer dan toegang: gelijke kansen voor kennis.
- Daan Damen: De waarde van AI voor de culturele sector verkennen.
- Jurgen Gravestein en Jasper Klimbie: Prompt engineering: zo maak je prompts.
- Kristina Hettne: Een gereedschapskist voor digitale vaardigheden.
- Annique Mossou: Geolocation zoals Bellingcat dat doet.
- Robin Ottjes en Guus van den Brekel: Hoe kom ik nu aan de full-text?.
- Ruben Schalk en Shannon van Muijden: Werken met het termennetwerk.
Aanmelden en meer info
De dag bestaat uit twee plenaire keynote-lezingen, als opening en afsluiting van het programma, met daartussen, zowel in de ochtend als in de middag, keuze tussen het bijwonen van meer lezingen of deelname aan workshops.
> Check voor het actuele programmaoverzicht: vogin-ip-lezing.net/programma-2024/. Hier vind je ook hoe je kunt kiezen tussen de lezingen en de workshops en hoe je je kunt aanmelden.
De VOGIN-IP-lezing is het gezamenlijke evenement van Stichting VOGIN en vakblad IP. De vorige editie vond plaats op 16 maart 2023. Een verslag van die dag vind je in IP #3-2023.
Uitgelicht: Fulco Blokhuis
De eerder aangekondigde spreker die een lezing zou geven over copyright en AI, Marloes van Rossum, is helaas om persoonlijke redenen uitgevallen, maar er is een waardige vervanger gevonden, zo stelt de organisatie: Fulco Blokhuis, partner bij advocatenkantoor Boekx en gespecialiseerd in mediarecht en intellectueel eigendom. Blokhuis werkt voor cliënten die actief zijn op het gebied van fintech, internethosting, onderwijs, fashion en media & entertainment. In 2015 won hij een landmark case tegen de Staat der Nederlanden over dataretentie. In zijn lezing zal hij ingaan op het spanningsgebied tussen AI en intellectueel eigendom, met onderwerpen als fair use en datamining, en op de vraag of door AI gecreëerde werken auteursrechtelijk zijn beschermd en wanneer er sprake is van inbreuk bij het inzetten van bijvoorbeeld ChatGPT en andere LLM’s.
Uitgelicht: Nina Nannini
Gebruikers van bibliotheken zijn steeds meer gewend om te zoeken in zoekmachines of vragen te stellen aan een open AI, maar wanneer je dit op het vak van bibliografen en metadata wilt toepassen, komt hier nogal wat bij kijken. Wat zijn op dit moment de kansen en bedreigingen als je deze twee disciplines gaat combineren? Wat kan een engineer leren van een bibliograaf, en andersom? Welke kansen bieden rijkere data voor het ontsluiten van collecties? Standaardiseren van metadata maakt het mogelijk om nieuwe zoekstrategieën en tools te ontwikkelen, maar hoe creëer je een nieuwe manier van werken die gebaseerd is op een visie die rekening houdt met het belang van het boek en de lezer? Hoe borg je representativiteit? Bij NBD Biblion wordt sinds 2018 gewerkt aan deze modellen en zijn er ‘mooie samenwerkingen ontstaan tussen de traditionele bibliografen en de onderzoekers en programmeurs van AI-technologie’, zo zal directeur-bestuurder Nina Nannini tijdens haar lezing vertellen.
Uitgelicht: Jurgen Gravestein en Jasper Klimbie
Bij tools voor generatieve AI moet de gebruiker een prompt formuleren die als vraag of opdracht dient, waarop het systeem een antwoord genereert. De bruikbaarheid en de kwaliteit van dit antwoord hangen sterk van die prompt af. Tijdens de workshop Prompt engineering kunnen deelnemers ontdekken hoe zij op een verantwoorde manier kunnen (samen)werken met AI-tools als ChatGPT en Bard. Deze sessie belooft ‘waardevolle inzichten en praktische oefeningen voor informatiespecialisten die hun methoden voor digitale informatieontdekking en -verwerking willen verfijnen’. Ervaring met of kennis van AI is niet vereist. Wel hebben deelnemers een laptop met internettoegang nodig om ChatGPT of Bard te gebruiken. Zij moeten ter voorbereiding op de workshop een gratis account aanmaken voor ChatGPT of kunnen inloggen met hun Google-account voor gratis toegang tot Bard.
Leestip
Op de website van de VOGIN-IP-lezing wordt stilgestaan bij het 25-jarig bestaan van Google (tweede helft van vorig jaar): hoe de zoekmachine is ontstaan – niet (meteen) in een garage; Larry Page en Sergey Brin hadden in 1998 hun nieuwe zoekmachine ontwikkeld als onderdeel van hun studie aan Stanford University – maar ook wat er allemaal aan producten is ontwikkeld en weer is verdwenen. (vogin-ip-lezing.net/2024/02/16/25-jaar-google/)
Ook interessant is het korte artikel over het 20-jarig jubileum van Facebook (vorige maand). Oorspronkelijk in 2004 gelanceerd als ‘smoelenboek’ voor Harvard-studenten, werd Facebook al snel een dominante kracht in het verbinden van mensen over de hele wereld, en dat veroorzaakte een revolutie in de manier waarop we met elkaar omgaan, informatie delen en communiceren. Het jubileum markeert ook een kritiek moment om na te denken over de impact en toekomst van sociale media op de samenleving, stelt de auteur Peter van Gorsel. ‘Naarmate de zorgen over de verspreiding van schadelijke inhoud en de erosie van betekenisvolle interacties blijven groeien, zoeken mensen steeds vaker naar alternatieve platforms die privacy, authenticiteit en gemeenschapsvorming prioriteren. Het is essentieel dat beleidsmakers, techbedrijven en gebruikers samenwerken om deze uitdagingen aan te pakken en te streven naar een veiliger en verantwoorde digitale omgeving.’ (vogin-ip-lezing.net/2024/02/07/20-jaar-facebook/)
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #2-2024. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.