Van de KNVI

Als muziek in je oren

Een videoblog van Wings of Pegasus laat zien welke ingrepen er met moderne technologie mogelijk zijn in de muziekindustrie. Met een beetje software kan namelijk een niet zo goede zanger stevig worden ondersteund. Daarmee kan het stemgeluid nét worden opgekrikt zodat noten zuiver ‘op pitch komen’. Pitch correction heet dat. Fijn voor de perfectie van opnames – al hoor je dat bijna niet meer in je iPod-oortje. Fijn voor artiesten, want foutjes worden hersteld. Fijn voor de muziekindustrie: goede en minder goede zangers en zangeressen klinken allemaal ‘strak’. Kassa!

Niet authentiek

Helaas is het ook veel minder authentiek, en live, tja, valt het dan vaak tegen. Jammer ook, want herkenbare ‘krassen’ op de stembanden worden weggepoetst; als luisteraar word je dus een beetje gefopt. Zou het Olympische optreden van Céline Dion (die een geweldige stem heeft) dan toch een gepimpte geluidsband zijn geweest van de generale repetitie?

Hoe dan ook word je als muziekluisteraar eenvoudigweg vaker meegenomen in strakke software-ondersteunde standaardisatie van muziek dan je wilt.

Onderzoek naar effect

Kijk je naar hoe geluidsgolven eruitzien, dan weet je dat er nog een wereld te ontdekken is. De aarde heeft bijvoorbeeld haar eigen frequenties, de Schumann Resonantie. Deze frequenties kun je zichtbaar maken op zandpapier, de visualisaties zijn prachtig. Interessant om nog eens nader te onderzoeken is hoe het dan zit met al die golflengtes. In 1939 is 440 hertz (Hz) als basisfrequentie afgesproken voor de toon ‘A’ (ISO 16-norm). Eigenlijk ook een mechanische afspraak om muziekmakers een standaard te geven. Met wereldwijde muziekstandaardisatie als gevolg, en ook: veel minder variatie. 

Het effect van de diverse frequenties – wat zou de impact daarvan zijn op lijf en leden – is in het verleden nog maar weinig onderzocht, maar de eerste stappen in wetenschappelijk onderzoek worden voorzichtig gezet. Daarin is zeker nog veel meer mogelijk.

Minder standaardiseren

Alles is muziek – de natuur voorop. Een aantal jaren geleden werd nog door velen geglimlacht toen Bert Barten met zijn project Talking Trees opnames van bomen liet horen. Inmiddels legt de onsterfelijke (‘fixed point in time’) David Attenborough in de docu Secret World of Sound (te zien op onder andere Netflix) uit hoe dieren en bomen in de (laatste) groene longen van de aarde met geluid(sgolven) communiceren met elkaar. Wellicht dat informatietechnologie daar nog een schepje bovenop kan doen door dit verder te onderzoeken en uit te puzzelen. Opdat we al die frequenties, geluiden en muziek meer kunnen waarderen en minder standaardiseren.

Wouter Bronsgeest, duovoorzitter van de KNVI.


Kwaliteitsawards voor informatievoorziening toegekend aan DNB en VGGM

Van de vier genomineerden voor de Od Kwaliteitsawards 2024 heeft De Nederlandsche Bank (DNB) onlangs de prijs in de categorie Rijksoverheid gewonnen. In de categorie Decentraal sleepte de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) de award in de wacht.

DNB is bezig haar selectielijsten te vernieuwen. De bank baseert zich hierbij op de recent opgeleverde procesarchitectuur en ‘komt tot resultaat in wisselwerking met business en stakeholders, wat een significante verbetering van de informatiehuishouding oplevert’. Volgens de jury laat DNB zien ‘hoe je op een andere manier innovatie kunt aanvliegen en vanuit de architectuur het gesprek kunt aangaan – architectuur wordt vaak onderbelicht’. 

VGGM wil werken aan betrouwbare, duurzaam toegankelijke digitale informatie. Daarvoor moet informatiebeheer bij de bron worden geborgd en het informatiebeheersysteem passen bij de informatie in de desbetreffende bron. Dus stelde VGGM een integraal eisenpakket op voor de aanschaf van informatiesystemen en ontwikkelde ze een methodiek die de inrichting en het gesprek met betrokken collega’s ondersteunt: het Afsprakendocument Duurzaam Toegankelijk Informatiebeheer (ADTI). Wat opvalt, aldus de jury, ‘is dat VGGM met weinig formatie belangrijke stappen weet te zetten. Bovendien vervult ze een voorbeeldfunctie: veel organisaties worstelen met dezelfde problemen.’

‘Basis niet op orde’

Algemeen constateerde de jury dat steeds meer oplossingen en initiatieven uitgaan van techoptimisme. ‘Dit moet zeker niet worden uitgesloten, maar vaak is de basis niet op orde (noch wordt eraan gewerkt), ontbreekt draagvlak en/of worden mensen niet meegenomen waardoor processen niet fundamenteel wijzigen. Vandaar de voorkeur voor DNB en VGGM: back to basics, werken aan draagvlak door samen processen, waarden en doelen om te denken, gecombineerd met pragmatiek en nederigheid.’

Door de komst van de Wet open overheid (Woo) staan overheidsorganisaties voor de uitdaging om hun informatie beter te archiveren en te ontsluiten en beter vindbaar en uitwisselbaar te maken. De Od Kwaliteitsawards, waarvan KNVI een van de partners is, belonen ‘organisaties die hun dienstverlening aanzienlijk hebben verbeterd en waarvan de resultaten bijdragen aan kwaliteitsverbetering in de informatievoorziening’.


Tilburg reist naar M365

Vorig jaar gingen de Od Kwaliteitsawards naar het ministerie van Justitie en Veiligheid en de gemeente Tilburg. Laatste kreeg de prijs voor haar project om alle digitale bestanden per afdeling te inventariseren en te verhuizen naar Microsoft 365. Een inkijkje.

‘De aanleiding om deze reis te starten was het opruimen van de ongestructureerde informatie op onze netwerkschijven’, vertelt Jolanda Polkamp, teammanager Informatie, beheer & control van de gemeente Tilburg. ‘Onze mensen werkten tot voor kort met een G-schijf voor de afdelingen, een P-schijf voor projecten en een H-schijf voor persoonlijke bestanden. Het ging om terabytes, om wel meer dan 14 miljoen bestanden. Het was zo veel dat het niet meer te beheren was. Verder kwamen kwesties als privacy naar voren en zagen we steeds meer datalekken op die netwerkschijven ontstaan.’

Uitgebreide aanlooptijd

Ook kon Tilburg niet voldoen aan wet- en regelgeving, vult Roland van Abel, adviseur Informatiebeheer, aan. ‘Vanuit de Archiefwet worden verschillende eisen gesteld, bijvoorbeeld dat informatie duurzaam toegankelijk wordt. Dat kun je niet garanderen als je de bestanden op netwerkschijven laat staan.’ Daarom begon de gemeente acht jaar geleden met een onderzoek naar hoe ze alles beter kon archiveren. ‘Door corona kwamen we in aanraking met Microsoft 365 en dat bleek daarvoor de beste tool te zijn.’

Het project is eind 2022 gestart. Het succes ervan zit hem in de voorbereiding, vertelt Van Abel. ‘We hebben een uitgebreide aanlooptijd gehad met inzet van proeftuinen. We moesten het bij mensen laten doordringen dat dit nodig was en dat we het grondig moesten doen. Met het team adviseurs informatiebeheer hebben we bijvoorbeeld drie maanden achter elkaar allerlei dingen kunnen uitproberen in een testomgeving.’

Training medewerkers

Uiteindelijk is het grote doel om alle medewerkers goed met M365 te laten werken en hun documenten en data beter te laten opslaan. ‘Daarom hebben we de verhuizing gecombineerd met trainingen over Teams, Sharepoint en OneDrive, maar ook over bewaartermijnen, dataclassificatie en informatiebeveiliging op het gebied van encryptie’, licht projectleider Harry Raam toe. ‘Daarnaast hebben we een handreiking over privacy gemaakt.’

De omslag naar cloudgericht werken vereist een heel andere manier van denken, weet Polkamp. ‘Voorheen zette je een document weg op een netwerkschijf en dacht je er niet meer over na. Met Microsoft 365 moet je bij het opslaan van een document nadenken over met wie je eraan samenwerkt.’

Ambassadeurs

Inmiddels heeft zo’n 95 procent van de 3.500 Tilburgse ambtenaren de basistraining gehad en is ruim 80 procent van alle digitale documenten van de netwerkschijven verhuisd naar M365. Vanuit het project hebben mensen verschillende rollen gekregen om dit soepel te laten verlopen. Zo zijn er per afdeling verkenners ingezet om hun collega’s te helpen documenten te selecteren. Daarnaast zijn binnen de teams ambassadeurs aangesteld. ‘Dat zijn de digitale voorlopers onder de collega’s’, aldus Van Abel. ‘Als mensen het even niet zagen zitten tijdens de verhuizing konden ze bij hen aankloppen.’

Pieter Verbeek, freelance journalist


Deze bijdrage komt uit de papieren IP #6-2024. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.