Door Leen Liefsoens
Control+F en Command+F zijn al jarenlang ingeburgerd om te zoeken in een document. Door de kracht van artificiële intelligentie in te zetten wordt het doorspitten van (vak)literatuur eenvoudiger, sneller en doeltreffender.
MAAK EEN CHATBOT VAN JE PDF
AI-tools die een document doorlezen, dit voor je samenvatten en snel specifieke informatie eruit opzoeken, worden doorgaans aangeduid met de term ChatPDF of ChatDOC. Zoals de naam al aangeeft, vormen deze tools een nieuwe manier om met je document te communiceren. Ze behoren tot de zogenaamde chatbots, een geautoriseerde gesprekspartner: je gaat in gesprek met je document.
Nadat je het document hebt geüpload, neemt de tool het door en geeft het vervolgens weer, meestal in samengevatte vorm. Doorgaans krijg je aansluitend een aantal voorbeeldvragen die je aan de tool zou kunnen stellen over de inhoud van het document. Je kunt bijvoorbeeld doorvragen op de door de tool gegeven samenvatting. Of wellicht ben je op zoek naar een specifiek gegeven uit het document? Vraag het de tool en hij zoekt het op. Bij ieder antwoord geeft de tool ook een link of links naar waar hij het in het document heeft gevonden. Bestaat het document uit leerstof, dan kun je de tool zelfs vragen om je te overhoren. Hij stelt jou dan (meerkeuze)vragen.
CHATPDF.COM
Er zijn veel AI-tools op de markt om te communiceren met je document: chatpdf.com, chatpdf.so, pdf.ai, chat.hix.ai/chatpdf, chatdoc.com, paperguide.ai, askyourpdf.com, humata.ai, et cetera. Mijn voorkeur gaat uit naar chatpdf.com om de volgende redenen: eenvoudig in gebruik, geen account nodig, kan goed overweg met Nederlandse teksten en een niet te beperkte gratis versie. De beperkingen van de gratis versies van deze tools zitten hem in het aantal documenten dat je per keer en/of per dag kunt uploaden, de grootte van de documenten in aantal MB’s en aantal pagina’s, en het aantal vragen dat je per keer kunt stellen. Sommige tools kunnen alleen met PDF’s omgaan, maar die beperking is eenvoudig te omzeilen door je document eerst te converteren naar PDF. Als extra bieden enkele tools import via een URL aan. Ook kunnen tools de mogelijkheid aanbieden om met meerdere documenten tegelijk te chatten.
NOTEBOOKLM
Een gratis tool die (nog) geen beperkingen heeft, is NotebookLM, recent door Google ook in Nederland beschikbaar gemaakt. Er is wel een bovengrens van twintig documenten per notebook die elk 200.000 woorden mogen bevatten en tot 100 MB mogen zijn, maar die limiet bereik je niet zo snel, ook omdat het aantal vragen dat je mag stellen en het aantal notebooks ongelimiteerd zijn. Naast dat NotebookLM over alle hierboven genoemde functionaliteiten beschikt, kun je ook vragen stellen over afbeeldingen die in je documenten te vinden zijn, waaronder diagrammen en tabellen.
NotebookLM heeft verder een aantal vooraf ingestelde acties waarmee de inhoud van je document(en) wordt getransformeerd en die je vervolgens kunt inzetten om te komen tot een beter inzicht. Via de knop Notebookhandleiding (naast de chatbalk) kun je kiezen uit het genereren van veelgestelde vragen, studiemateriaal (een studiegids met samenvatting, een quiz over de inhoud van het document en een woordenlijst), een inhoudsopgave, een tijdlijn (ook inhoudelijk) of een overzichtsdocument (bevat de belangrijkste thema’s en bevindingen en een conclusie).
De werking van NotebookLM is indrukwekkend. De tool bevindt zich echter nog in een experimentele fase. Het is afwachten welke keuzes Google zal maken wat betreft kosten, functionaliteiten en beschikbaarheid naarmate de tijd vordert.
WAARSCHUWINGEN
Zoals bij alle tools die werken met AI, geldt ook voor deze AI-tools om te communiceren met documenten dat je bij het gebruik ervan een aantal aandachtspunten in het achterhoofd moet houden: onjuistheden, vooroordelen, intellectuele-eigendomsrechten, privacy, commerciële belangen, energieverbruik en gebrek aan menselijk inzicht. Google geeft bij NotebookLM daarover zelf een aantal waarschuwingen en bijbehorend advies: upload geen documenten met persoonlijke of gevoelige informatie en verifieer alle feiten die NotebookLM geeft afzonderlijk.
Dit voorbehoud in acht nemend kunnen tools als chatpdf.com en NotebookLM een krachtige assistent zijn bij het beheer en de analyse van allerhande informatie: van papers tot blogposts en van transcripten van interviews tot alle highlights van boeken die je interessant vindt.
Leen Liefsoens is redacteur van IP en informatiespecialist bij de mediatheek van Hogeschool Van Hall Larenstein Leeuwarden.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #6-2024. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.