Gelezen: boekentips

Tip voor een boek, onderzoek, paper of ander geschreven werk dat interessant zou kunnen zijn voor collega-IP’ers? Laat het weten via redactie@informatieprofessional.nl.


DE TECH COUP

Hoe tech is gaan regeren en we de macht weer terugwinnen | Marietje Schaake, vertaling Reinier van Kampen | Atlas Contact | paperback 9789045046624 | € 27,99 | e-book 9789045046631 | € 14,99 | 384 pagina’s

Technologie en het internet beheersen in grote mate ons leven, maar er is amper democratische controle op de bedrijven die deze wereld vormgeven. Of het nu gaat om de toeslagenaffaire of de oorlog in Oekraïne, techbedrijven spelen een steeds dominantere rol. Helaas is wat goed is voor de aandeelhouders niet automatisch goed voor de samenleving. Te lang hebben politici ruimte gegeven aan het marktdenken; het is nu dringend tijd dat de democratie weer de overhand krijgt. In haar nieuwste (onthutsende volgens de Volkskrant) boek deelt Marietje Schaake, technologiebeleidsexpert en directeur internationaal beleid bij het Cyber Policy Center van Stanford University, uit de eerste hand en op basis van haar eigen ervaringen in het Europarlement hoe technologiebedrijven de wereld regeren. ‘De huidige situatie vereist nieuwe oplossingen, vooral omdat doorbraken in AI de machtsconcentratie van een handvol technische elites verder intensiveren.’


INFORMATIEBEVEILIGING VAN VITALE DIENSTEN EN PROCESSEN

(Cyber)security als implementatie van de Europese richtlijnen NIS-2 en CER | Clemens Willemsen | Mijnmanagementboek.nl | paperback 9789403742588 | € 21,95 | 68 pagina’s

Wat is cybersecurity en hoe werkt de richtlijn NIS-2 door op netwerken en informatiesystemen? Hoe hangt dit samen met de richtlijn CER voor weerbaarheid van kritieke diensten? Er worden meer wettelijke eisen gesteld aan aanbieders van (essentiële) digitale en fysieke diensten in steeds meer sectoren. De auteur geeft een historisch overzicht en gaat dieper in op beide Europese richtlijnen. Het boek is bedoeld voor alle organisaties die zich voorbereiden op de implementatie ervan. 

Clemens Willemsen is gespecialiseerd in bestuurlijke informatica en beveiliging; het boek vormt een weergave van zijn interesse in het vergaren, verrijken en delen van kennis. Het is het vervolg op, oftewel deel drie van, Organisatie van de informatiebeveiliging, maar kan ook los hiervan worden gelezen.


WAAR EEN WIL IS, IS NOG GEEN WEG

Leone Verweij, Agnieszka Kanas, Menno Fenger | Erasmus School of Social and Behavioural Sciences | 48 pagina’s | het hele rapport is gratis te downloaden op eur.nl/media/121496, de samenvatting op eur.nl/media/121497

Bijna een op de zes mensen in Nederland beheerst niet de lees-, schrijf-, reken- of digitale vaardigheden die nodig zijn voor zelfstandige deelname aan de samenleving. Beperkte vaardigheden leiden tot diverse problemen voor deze groep. Zo hebben zij driemaal hogere afhankelijkheid van bijstandsuitkeringen vergeleken met vaardige personen. Ondanks de aanzienlijke impact wordt dit probleem onder Nederlandssprekende bijstandsgerechtigden met onvoldoende vaardigheden nog maar weinig aangepakt. De oorzaak is niet onwil, maar het gebrek aan tijd, financiële middelen, kennis en verantwoordelijkheidsgevoel bij de netwerkpartners, zo blijkt uit het onderzoek en gelijknamige rapport Waar een wil is, is nog geen weg van de Erasmus Universiteit. Er is een nauwere samenwerking tussen het werkveld van laaggeletterdheid en het domein van werk en inkomen nodig, aldus het rapport. Het maakt onderdeel uit van het onderzoeksproject Laaggeletterdheid als Barrière voor Participatie, waaraan verschillende partijen deelnemen.


NOG SLIMMER STUDEREN – MET AI

Nog slimmer. Succesvol studeren aan de universiteit, Nog slimmer. Succesvol studeren aan de hogeschool, Get Smarter. Set Yourself Up for Study Success | Mirjam Pol | VU University Press | paperback 9789086598977, 9789086598984, 9789086598991 | € 14,50 per deel

Voor het nieuwe studiejaar is er weer een nieuwe editie van Nog slimmer. Succesvol studeren voor studenten aan universiteiten en hogescholen, nu met aanvullingen over hoe te studeren met behulp van kunstmatige intelligentie. AI is niet meer weg te denken uit het onderwijs, maar kent ook veel valkuilen, weet studieadviseur en studentendecaan Mirjam Pol. Met deze boekjes geeft ze handvatten om het op een slimme en verantwoorde manier te gebruiken tijdens het studeren. Zo kan de student beter plannen, efficiënter leren en de stof makkelijker onthouden. ‘Onderzoek toont aan dat studiesucces meer afhangt van gedrag dan van intelligentie. Dat is goed nieuws, want gedragspatronen kunnen worden aangepast’, aldus Pol. Nog slimmer laat zien hoe het brein werkt en hoe dat kan worden gebruikt om effectiever te studeren.


DE CREATIEVE REVOLUTIE

Hoe je je met creativiteit kunt onderscheiden in het digitale tijdperk | André van Straten | Haystack | paperback 9789461266224 | € 23,50 | e-book 21,50 | 176 pagina’s

De wereld bevindt zich opnieuw op een kantelpunt. Met de komst van kunstmatige intelligentie en robots staan veel banen op de tocht. Hoe ziet jouw toekomst er straks uit? Misschien beter dan je denkt, als je je creativiteit voldoende ontwikkelt, zo belooft auteur André van Straten. Want niet kennis en vaardigheden, maar je creatieve vermogen bepaalt straks of jij er nog toe doet, zegt hij. Wat is creativiteit eigenlijk, wat kun je ermee, en hoe word je creatief? Creativiteitsdeskundige Van Straten laat in zijn boek zien dat iedereen het al in zich heeft, ongeacht vak of professie. ‘Het is net als met hardlopen: we kunnen niet allemaal winnen, maar met voldoende training kunnen we allemaal de finish halen. Bedenk, verzin, verbind, los op, vermaak jezelf of een ander en je zult jezelf onderscheiden in deze digitale tijd.’


NEXUS

Van het stenen tijdperk tot AI: een beknopte geschiedenis van informatienetwerken | Yuval Noah Harari, vertaling Inge Pieters | Thomas Rap | paperback 9789400411517 | € 29,99 | e-book 9789400411524 | € 19,99 | luisterboek 9789400411807 | € 15,99 | 528 pagina’s

Op dit moment maken we de meest ingrijpende informatierevolutie in onze geschiedenis door. Om goed te kunnen begrijpen wat er gebeurt, moeten we leren van het verleden en analyseren welke rol informatie in ons leven speelt, stelt de auteur. ‘Al eeuwenlang verkrijgt de mensheid macht door het verspreiden van informatie in de vorm van fictie, fantasieën en massale waanideeën.’ In Nexus neemt hij de lezer mee naar het stenen tijdperk, de heiligverklaring van de Bijbel, vroegmoderne heksenjachten, het stalinisme, het nazisme en de heropleving van het hedendaagse populisme, om de complexe relatie tussen informatie en waarheid, bureaucratie en mythologie, wijsheid en macht bloot te leggen. 

In de eenentwintigste eeuw kan AI ervoor zorgen dat we geen grip meer hebben op de verspreiding van waanideeën en onwaarheden. Door weloverwogen keuzes te maken kunnen we de ergste uitkomsten wellicht nog voorkomen, aldus schrijver, historicus en filosoof Harari die eerder de bestsellers Sapiens, Homo Deus en 21 lessen voor de 21e eeuw schreef.


Deze bijdrage komt uit de papieren IP #6-2024. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.