Door Cindy Lammers
‘Takkenzooi’. Zo beoordeelt Frank Huysmans in zijn column de informatiehuishouding van de overheid. Hij doelt daarmee op de toeslagenaffaire, maar er is natuurlijk meer aan de hand. Een aantal weken geleden had het NOS Journaal in zijn dertig minuten zendtijd drie items over informatie- en datadebacles bij overheidsorganisaties: de kinderopvangtoeslag, het datalek bij de GGD, en problemen bij de politie – daar zijn data en crimefighting blijkbaar niet gelukkig getrouwd. Geen ontwikkeling van de laatste maanden overigens, weet Roel Bekker, voormalig secretaris-generaal rijksoverheid en emeritus hoogleraar Arbeidsverhoudingen in de publieke sector. Hij schreef er vorig jaar een boek over: Dat had niet zo gemoeten!
Je zou bijna vergeten dat er ook positieve dingen uit Den Haag komen. Zo nam de Tweede Kamer de Wet open overheid (Woo) aan, die overheden verplicht zo veel mogelijk informatie zo vroeg mogelijk openbaar te maken, en verscheen het rapport Aandacht voor algoritmes, waarmee de overheid haar eigen algoritmegebruik onder de loep neemt.
Bekker noemt als oorzaken van het ambtelijk falen het politieke systeem, bureaucratie, verkokering en ‘gewoon stommiteiten’. November 2020 nog trapte de interne campagne Goed bewaard af, die ambtenaren bijspijkert over het omgaan met overheidsinformatie. Een vrolijkgekleurde druppel op een gloeiende plaat. Het gaat immers om iets veel groters, om de broodnodige cultuurverandering in een logge organisatie. Ga er maar aanstaan.
Cindy Lammers is hoofdredacteur van IP.
Deze bijdrage komt uit IP #1/2021. Het hele nummer kun je hier lezen.