Doe mee: onderzoek naar agressief gedrag van bezoekers
Organisaties die open zijn voor publiek, krijgen steeds vaker te maken met complex en grensoverschrijdend gedrag van bezoekers. Ook uit de hoek van bibliotheken, archieven en andere erfgoedinstellingen wordt deze toename gemeld. Hoe zit dit bij jouw organisatie? Doe mee en vul de enquête in.
Bibliotheekblad, zusterblad van IP, heeft al meerdere malen gepubliceerd over ernstige incidenten in bibliotheken. Dit was met name na berichtgeving in andere media. Nu wil het zelf een onderzoek doen binnen de bibliotheek- en erfgoedsector. Daarvoor wordt jouw deelname gevraagd aan een enquête (samengesteld door Cheprion, specialisten in het menselijk brein en gedrag). Invullen is mogelijk tot en met 31 oktober en kan volledig anoniem. Er worden geen e-mailadressen opgeslagen.
De enquête vind je hier.
Publicatie en talking point tijdens IP-BB-café
De resultaten van dit onderzoek zullen worden gepubliceerd in een eerstvolgende editie van Bibliotheekblad (BB) en van Informatieprofessional (IP). Daarnaast is het een topic aan de stamtafel van het IP-BB-café, het gezamenlijke middagevent van IP en BB op dinsdag 24 november in Haarlem.
Wereldwijde zorgen over sociale media als gevaar voor democratie
Steeds meer mensen wereldwijd zien sociale media als schadelijk voor de democratie, blijkt uit onderzoek van het Amerikaanse Pew Research Center. Opvallend is dat Nederlanders het grootste wantrouwen hebben: 93 procent denkt dat de sociale platforms hun gebruikers manipuleren.
Pew Research ondervroeg ruim 42.000 mensen in 37 landen over de wisselwerking tussen sociale media en democratie. Steeds meer mensen wereldwijd zijn daar bezorgd over. Ze vinden dat socialemedia-apps leiden tot polarisatie en dat ze gebruikers manipuleren in hun meningsvorming. Ondanks die zorgen blijven de meeste respondenten overwegend positief over sociale media. Die tegenstrijdigheid constateert Pew Research wereldwijd.
Nederlanders meest bezorgd
Ruim 70 procent van de duizend ondervraagde Nederlanders denkt dat sociale media slecht zijn voor de democratie, vergeleken met 54 procent in 2022. Daarmee staan ze bovenaan de ranglijst. De groep Nederlanders die sociale media goed vinden voor de democratie is gedaald van 44 procent in 2022 naar 27 procent nu.
Uit een grootschalig onderzoek van Gallup en Microsoft bleek eerder al dat Nederlandse respondenten op de tweede plaats staan als het gaat om zorgen over AI: 67 procent van hen gaf aan bezorgd te zijn over kunstmatige intelligentie. De Verenigde Staten staan bovenaan in dat onderzoek.
Kort geding Offlimits en The Firewall om Meta-bril uit schappen te krijgen
Stichting Offlimits en The Firewall gaan Meta en Luxottica dagvaarden. Zij eisen dat Meta stopt met het aanbieden van de Meta-bril zolang daarmee stiekem opnames kunnen worden gemaakt. Ook eisen ze dat Meta bij de al verkochte Meta-brillen de functionaliteit aanpast, zodat opnemen alleen nog met uitdrukkelijke toestemming kan.
Offlimits en The Firewall sommeerden Meta en Luxottica eind september om de Meta-bril binnen twee weken uit de schappen te halen. Ook wilden zij dat Meta ten aanzien van de verkochte Meta-brillen de functionaliteit zou aanpassen. Maar Meta en Luxottica blijken niet bereid om dit vrijwillig te doen. Daarnaast is Meta niet binnen de gestelde termijn van twee weken ingegaan op het verzoek van Offlimits en The Firewall om te overleggen. Daarom beginnen beide organisaties nu een kort geding dat op 26 november dient bij de rechtbank Amsterdam.
Ongemerkt gefilmd
De Meta-bril ziet eruit als een gewone bril, maar bevat een verborgen camera. Daardoor is het heel makkelijk om mensen ongemerkt te filmen zonder dat zij daar toestemming voor hebben gegeven. ‘Door de Meta-bril ontstaat het risico om altijd en overal te worden gefilmd zonder dat je het doorhebt. Op het strand, in een kleedkamer of tijdens een demonstratie’, zeggen Offlimits en The Firewall. ‘Al het beeldmateriaal dat met de bril wordt opgenomen, komt in handen van Meta dat al jarenlang onder vuur ligt vanwege structurele privacyschendingen. Meta gebruikt die beelden om haar AI-systemen te trainen’, aldus Robbert Hoving, directeur-bestuurder van Offlimits.
Volgens Hoving weten de meeste mensen helemaal niet dat ze met de Meta-bril zijn gefilmd. ‘Toch melden zich nu al slachtoffers op onze hulplijn. En dit is slechts het topje van de ijsberg. Het is hoognodig dat de rechter ingrijpt.’
Nieuws Kort
> Als vrijwel iedereen met een paar prompts in korte tijd een boek kan produceren, wie bepaalt dan nog wat goed of waardevol is? En wat is in een wereld van potentieel onbeperkte productie nog het bewaren waard? Deze thema’s liggen ten grondslag aan de expositie Broncode: boeken in het AI-tijdperk in de KB, die op 29 oktober feestelijk aftrapt. De expositie combineert objecten uit de KB-collectie met interactieve kunstwerken en experimenten waarmee de bezoeker zelf aan de slag kan. Het boek vormt daarbij het vertrekpunt voor een bredere verkenning van AI.
> Renske Leijten wordt per 1 november de nieuwe directeur-bestuurder van Bibliotheek Zuid-Kennemerland. Zij volgt Roxane van Acker op, die de bibliotheek na 11 jaar verliet om directeur-bestuurder van Passend Lezen te worden. Leijten was van 2006 tot 2023 Tweede Kamerlid namens de SP en in die tijd ook, samen met Pieter Omtzigt, aanjager en onthuller van het toeslagenschandaal. Na haar vertrek uit Den Haag schreef zij daar een boek over. Leijten groeide op in Haarlem en gebruikte de bibliotheek zelf als scholier. Als neerlandicus heeft ze ‘een sterke affiniteit met taal, lezen en ontwikkeling’.
> De Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland (KVAN) verwelkomt Lars Boering als nieuwe directeur. Hij heeft de functie per 1 juli overgenomen van Puck Huitsing, die met pensioen is gegaan. Boering was eerder verantwoordelijk voor het tot stand brengen van de beroepsvereniging DuPho en was directeur van World Press Photo Foundation. Recent leidde hij het European Journalism Centre (EJC), dat Europese journalistiek ondersteunt.
> Dezelfde KVAN presenteerde onlangs de resultaten van de eerste fase van de pilot ‘Tot op de Bodem!’ die ze met 21 deelnemende (archief)instellingen is begonnen. Er is een werkende Proof of Concept voor het geautomatiseerd toegankelijk maken van archieven. KVAN noemt de toepassing ‘revolutionair’ en spreekt van urgentie omdat de branche voor grote opgaven staat. ‘Archiefdiensten krijgen minder tijd om meer archief te selecteren, te bewerken, over te brengen en toegankelijk te maken. Dat vraagt om nieuwe oplossingen.’
Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #7-2026. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.
