Heb je nieuws te melden, een trend gespot of een tip die je graag wilt delen met collega-IP’ers? Laat het dan weten via redactie@informatieprofessional.nl.
Save the date: dertiende VOGIN-IP-lezing op 27 maart 2025
De organisatie van de VOGIN-IP-lezing heeft een nieuwe datum geprikt voor de volgende editie: donderdag 27 maart 2025. Meer informatie over de invulling van het programma en aanverwante zaken kun je volgen op de websites van de VOGIN-IP-lezing (vogin-ip-lezing.net) en IP (informatieprofessional.nl) en op hun socialemediakanalen.
De VOGIN-IP-lezing op 27 maart zal de dertiende editie zijn van het gezamenlijke evenement van Stichting VOGIN en vakblad IP. De vorige editie vond plaats op 18 april dit jaar. Een verslag van enkele lezingen vind je terug in de laatste IP #4 en IP #5.
Belgisch AI-bedrijf bouwt taalmodel dat online haatspraak detecteert
AI-bedrijf Textgain bouwt de komende twaalf maanden aan CaLICO, een large language model (LLM) dat haatspraak in alle officiële EU-talen herkent en verwerkt.
Textgain is een AI-spin-off van de Universiteit Antwerpen en won in juni een prijs bij de Large AI Grand Challenge, een competitie voor Europese AI-ontwikkelaars. Aan de competitie deden 94 bedrijven mee. Textgain won niet alleen 250.000 euro, maar ook zo’n 2 miljoen uur ontwikkeltijd op een Europese supercomputer. Daardoor kan het zijn nieuwe AI-modellen versneld trainen.
Toxische taal
Ceo Guy De Pauw: ‘Grote taalmodellen, zeker de commerciële, weigeren om toxische taal te verwerken. Daardoor is het zo goed als onmogelijk om ze in te zetten om bijvoorbeeld haatspraak te detecteren. Wij bouwen nu een eigen taalmodel dat dit soort content wél kan verwerken, maar niet zelf produceert. Dit is uniek in de wereld.’
Het bedrijf zet zich in om maatschappelijke problemen in kaart te brengen met behulp van AI-technologie. ‘De Europese Unie heeft daarvoor strenge normen bepaald’, stelt De Pauw. ‘De technologie moet transparant, uitlegbaar en ethisch zijn.’
Imagocampagne openbare bibliotheken van start: ‘Ontdek wat je allemaal kan’
De openbare bibliotheken in Nederland zijn een landelijke campagne begonnen om iedereen in Nederland te laten weten dat je voor veel meer bij de bibliotheek terechtkunt dan nu vaak wordt gedacht.
Het thema van de door bureau Total Design ontwikkelde campagne is ‘Ontdek wat je allemaal kan’. De nadruk ligt op ontdekken. Met bijna 1.300 bibliotheken in Nederland is er altijd wel eentje in de buurt, maar niet iedereen komt er meer, en veel mensen hebben een ouderwets beeld bij wat ze er kunnen vinden. Dat blijkt uit onderzoek dat de bibliotheken bureau Annalect lieten uitvoeren. Van de ondervraagden zegt 70 procent de bibliotheek nog altijd als een rustige plek te zien om te lezen, te leren of de computer te gebruiken. Daarmee doen zij de bibliotheek, maar ook zichzelf, tekort.
Zichzelf uitdagen
‘Met de slogan roepen we niet alleen mensen op om het aanbod van de bibliotheek te ontdekken, maar ook om zichzelf te blijven uitdagen. En dat kan iedereen bij de bieb, ongeacht leeftijd of vaardigheden’, zegt Klaas Gravesteijn, directeur van de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB). De merkbelofte wordt ingevuld met voorbeelden die staan voor de diversiteit van wat er allemaal kan bij de bibliotheek. Zoals een kind dat met een 3D-printer een T-Rex heeft gemaakt, een bibliotheekbezoeker die leert voor het theorie-examen voor haar rijbewijs, en iemand die aan zijn digitale vaardigheden wil werken.
Niet-gebruikers
Met deze imagocampagne richt de bibliotheek zich met name op niet-gebruikers, terwijl ook de huidige leden lang niet altijd het juiste beeld hebben, weet Gravesteijn. ‘Bibliotheken zijn al jaren actief op veel maatschappelijke en educatieve terreinen. Je kunt er bijvoorbeeld terecht voor cursussen, taal- en computerhulp, vragen over overheidswebsites, huiswerkbegeleiding, 3D-printen, maakplaatsen en culturele bijeenkomsten. We hopen met deze campagne mensen nieuwsgierig te maken om het aanbod te komen ontdekken.’
NOS Journaal nu ook in makkelijke taal
Sinds 2 september maakt de NOS een nieuw televisiejournaal: NOS Journaal in Makkelijke Taal, elke werkdag te zien om 17:00 uur op NPO 1. Het journaal is voor iedereen die graag op de hoogte blijft, maar voor wie het lastig is om het nieuws te volgen, aldus de NOS.
Als publieke omroep heeft de NOS de taak om nieuws toegankelijk te maken voor iedereen, dus ook voor mensen die moeite hebben met de Nederlandse taal. In Nederland gaat het om 2,5 miljoen mensen, zo schrijft de organisatie op haar website. Ze heeft, samen met Stichting Lezen en Schrijven en met mensen die moeite hebben met lezen en schrijven, onderzocht hoe het nieuws makkelijker te volgen kan worden gemaakt. Dat leidde in 2021 tot het NOS Nieuws van de Week, een wekelijks journaal te zien op YouTube en op regionale en lokale tv-zenders. Het NOS Journaal in Makkelijke Taal is daar een vervolg op.
Het nieuwe journaal heeft minder onderwerpen dan de andere journaals. De presentator geeft meer uitleg en er worden geen moeilijke woorden gebruikt. Ook het tempo en het gebruik van beeld zijn rustiger.
Ontwerpproces game Herald te zien tijdens Archives at Risk: Seeking Shelter
Design en digitale cultuur uit Nederland zijn wereldwijd beroemd en verzameld, maar de archieven van ontwerpers krijgen nauwelijks aandacht. Archives at Risk: Seeking Shelter brengt hier verandering in met reizende installaties over verschillende archieven van ontwerpers. Bij Beeld & Geluid is tijdelijk het ontwerpproces van de videogame Herald te zien.
Herald is een indie adventure game ontworpen en geproduceerd door Wispfire, een videogamestudio uit Utrecht. Het is een keuzegedreven avonturenspel in een alternatieve negentiende eeuw waar het westen een koloniale supermacht is: het Protectoraat.
De installatie bestaat uit twee kubussen en laat onder meer vier elementen van het ontwerpproces zien: Art, Sound Design, Level Design en Story. Story vormt de ruggengraat van de game; de verhaallijn en de keuzes die de speler daarin kan maken. Level Design is het ontwerp van de driedimensionale wereld waarin de speler de game beleeft. Art is de visuele laag die over het Level Design ligt om kleur en vorm te geven. Sound Design blaast leven in de gamewereld door muziek, maar laat de game characters ook tot leven komen door het werk van stemacteurs.
Game als cultureel erfgoed
Het ontwikkelen van een game is een intensief ontwerpproces dat vaak onzichtbaar blijft. Het archiveren van dit proces is nieuw in Nederland. Wispfire is de eerste studio die het ontwikkelproces van haar game bij Beeld & Geluid archiveert, samen met de game zelf, om dit als cultureel erfgoed te bewaren.
Archives at Risk: Seeking Shelter is een initiatief van Netwerk Archieven Design en Digitale Cultuur (NADD). De installatie van Herald is nog tot en met 18 oktober dit jaar gratis te bezoeken bij Beeld & Geluid in Hilversum.
Nieuw AI-platform Moonlit ontsluit Europese rechtspraak
Onlangs is Moonlit.ai gelanceerd. Het AI-platform moet jurisprudentie en wetgeving van EU-lidstaten doorzoekbaar en analyseerbaar maken.
Moonlit is ontwikkeld door Deloitte en verzelfstandigd met een investering van venture capital-firma Curiosity VC. Het platform zet zich in om ‘de transparantie en toegang tot recht te verbeteren binnen het complexe en versnipperde Europese juridische landschap’.
Moonlit biedt een door AI aangedreven juridisch onderzoeksplatform dat voortdurend juridische activiteiten in EU-lidstaten monitort. Met kunstmatige intelligentie kunnen gebruikers juridische uitspraken uit meerdere landen onderzoeken en vergelijken. Elk document wordt voorzien van directe vertalingen, samenvattingen en inzichten.
Meer centraal gereguleerd
Roderick Lucas, medeoprichter en ceo van Moonlit, is expert in AI en datawetenschap met ervaring bij Deloitte en academische rollen aan de Vrije Universiteit Amsterdam en Tilburg University. Zijn compagnon is advocaat Dirk-Jan van den Broek. ‘Hoewel bijna 70 procent van de nationale wetten wordt bepaald of beïnvloed door EU-regelgeving, kijken de meeste advocaten voornamelijk naar nationale jurisprudentie’, zegt Van den Broek. ‘Er wordt steeds meer centraal gereguleerd in Europa. Juridische precedenten uit het ene land kunnen aanzienlijk meer invloed hebben op beslissingen in een ander land. Daarom kan het platform een goed hulpmiddel zijn.’
Competentieprofiel voor (bio)medisch informatiespecialisten beschikbaar
De Interessegroep Biomedische Informatie (BMI) van de KNVI heeft onlangs een competentieprofiel voor (bio)medisch informatiespecialisten gepresenteerd.
In 2022 benoemde de BMI-interessegroep een werkgroep met als doel: het opstellen van een overzicht van de benodigde competenties voor (bio)medisch informatiespecialisten in Nederland. Dit overzicht, het competentieprofiel, moet als leidraad dienen voor het herzien van het bestaande cursusaanbod, zodat dit aansluit bij de kennis en vaardigheden die Nederlandse (bio)medisch informatiespecialisten nodig hebben om hun functies te vervullen.
Na twee jaar werk achter de schermen is het profiel onlangs gepresenteerd. Het omvat negen domeinen die de benodigde kennis en vaardigheden beschrijven die (bio)medisch informatiespecialisten nodig hebben om hun werk te kunnen doen. Werkgroeplid Chantal den Haan (medical librarian OLVG) deelde dit profiel eerder al met Nederlandse collega’s. Tijdens het congres van EAHIL (European Association for Health Information and Libraries), afgelopen juni in Riga, zette zij het profiel op Europees niveau op de kaart. Hiervoor won Den Haan de award voor ‘best oral presentation’.
> Het competentieprofiel uitgewerkt vind je hier.
> Voor de samenvatting op posterformaat: klik hier.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #6-2024. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.