Met de voorstelling No One is an Island ‘onderzoeken’ Random International, Studio Wayne McGregor, SuperBlue en BMW i hoe de mens omgaat met verbondenheid in een omgeving die steeds verder automatiseert en digitaliseert.
De vier partijen delen dezelfde passie voor ‘het verleggen van grenzen en het verkennen van nieuwe gebieden’, stellen ze: ‘We worden allen geraakt door vragen over hoe toekomstige generaties zullen omgaan met geautomatiseerde en gedigitaliseerde processen, terwijl ze ook reductie en duurzaamheid omarmen.’ Daarom werken de vier samen in No One is an Island; een toekomstgerichte reflectie op hoe de mens verbinding kan voelen met technologie.
Robotachtige sculptuur
Het middelpunt van de voorstelling is een robotachtige, door algoritmes aangestuurde sculptuur die experimenteert met de minimale hoeveelheid informatie die nodig is om een geanimeerde vorm als mens te herkennen en met de fundamentele impact die wordt gecreëerd door subtiele veranderingen in die informatie. In haar overgang van robot naar menselijke gelijkenis wordt de sculptuur begeleid door een live performance met dansers van Studio Wayne McGregor en muziek van Chihei Hatakeyama. Terwijl ze digitale lichtlijnen maken, bewegen de dansers zich tussen en rond de sculptuur en lijken ermee te worstelen. Geen enkel onderdeel en geen enkele beweging vindt afzonderlijk plaats. Bij elke kleinste verandering golft het geheel mee, waarmee volgens de makers ‘de relatie tussen mens en technologie verder wordt onderzocht, en het vermogen om je als mens in te leven in een machine of zelfs empathie ervoor te voelen’.
Vijftien lichtpunten
De sculptuur heeft vijftien robotarmen met lampen aan de uiteinden, een link naar Duits cognitief wetenschappelijk onderzoek, waaruit blijkt dat er op het menselijk lichaam vijftien punten zijn die de minimale hoeveelheid visuele informatie geven die het brein nodig heeft om beweging als natuurlijk te registreren. ‘Zelfs zonder hoofd, gezicht, armen of benen weet je bij het zien van deze punten – als ze verlicht zijn en in beweging – direct dat ze een mens vertegenwoordigen’, aldus Hannes Koch van de beroemde art groep Random International in Galerie Magazine.
De art group koos er bewust voor om de lichtpunten van de robotarmen steeds tussentijds te laten veranderen. ‘Het ene moment heb je het gevoel dat je naar een persoon kijkt, het andere moment raak je gedesoriënteerd door het vertrouwde silhouet dat in het niets verdwijnt’, verklaart Florian Ortkrass (Random International) het doel. Zo vloeien mens en machine in elkaar over. ‘Toen onze hersenen zich vormden, waren er nog geen robots zoals nu, dus we hebben nooit geleerd onderscheid te maken tussen iets wat leeft en iets wat doet alsof het leeft. Nu bevinden we ons op een punt dat we machines kunnen maken die gedrag vertonen dat bijna niet te onderscheiden is van ons eigen gedrag. Er zijn veel onderzoeken over hoe je een robothond laat lopen, maar weinig onderzoeken over wat dat met je doet als je het ziet.’
Echt of simulatie?
Die menselijke reactie is onder andere wat de partijen achter de voorstelling drijft. Koch: ‘No One is an Island gaat over wat er gebeurt als we “gevoelens krijgen voor machines”. Er zijn al genoeg voorbeelden van dementerenden of eenzame ouderen die met een robot praten, en in sommige gevallen hun hart erbij uitstorten. Maakt het dan uit of de ander het echt begrijpt en zich echt kan inleven? Of is simulatie voldoende?’
De voorstelling is tot nu toe alleen te zien geweest via digitale media, en is gedeeld (en terug te vinden) op Instagram en Facebook via @randominternational, @studiowaynemcgregor, @superblue.art, @bmw, @bmwi en @bmwgroupculture. Dit jaar hopen de partijen ook live optredens te kunnen doen.
De Living Archive van McGregor
De prijswinnende choreograaf Wayne McGregor is gefascineerd door technologie en deed al eerder projecten waarmee hij beide passies combineert. Zoals met Living Archive, een AI-gedreven choreografietool die hij in samenwerking met Google Arts & Culture Lab ontwikkelde. De basis hiervoor is het archief van McGregor, met duizenden video’s uit zijn 25-jarige carrière. De tool combineert originele bewegingen met die uit het archief en biedt dansliefhebbers de mogelijkheid om zelf een nieuwe move of choreografie te maken.
De tool is te vinden op https://artsexperiments.withgoogle.com/living-archive.
Deze bijdrage komt uit IP #1/2021. Het hele nummer kun je hier lezen.