Door Leen Liefsoens
Het internet geeft toegang tot een enorme hoeveelheid kennis. Hoewel het bekende makkelijk te vinden is, wordt er weinig stimulans gegeven om op zoek te gaan naar het onverwachte en afwijkende. De Engelstalige tools Metaphor, Snipd, Wikiverse en Noecho.news geven die stimulans wel en helpen je zo om nieuwe kennis en inzichten te vergaren.
METAPHOR
Sinds de ongekende opmars van ChatGPT zijn de grote techbedrijven bezig om hun bestaande zoekmachines uit te rusten met een chatfunctie die door kunstmatige intelligentie wordt aangestuurd. Metaphor is een zoekmachine die vanaf het begin is ontworpen met behulp van AI. Het AI-model van Metaphor is getraind om linkvoorspellingen uit te voeren. Dit heeft invloed op de manier waarop je de zoekopdracht die je in Metaphor intypt opbouwt. In plaats van de zoekwoorden Twitter/X alternative kun je het best het volgende intypen in het zoekvenster op metaphor.systems: Here’s the best alternative to Twitter/X:. De zoekmachine geeft dan een lijst van alternatieve microblogging-tools.
Een ander voorbeeld van een prompt (zo wordt een zoekvraag in een AI-gedreven systeem – in het bijzonder generatieve AI – genoemd) is: This person would be great to talk to about data science (personal site here):. Hiermee ontdek je interessante data scientists. Met de autoprompt-optie die automatisch aan staat, wordt je zoekvraag geconverteerd naar een goede Metaphor-prompt. Klik op ‘Guide’ voor meer instructies over het formuleren van de beste prompt (let bijvoorbeeld op de dubbele punt aan het eind), en gebruik de extra filteropties op type, datum of domein voor nog specifiekere resultaten.
Metaphor geeft geen samenvattingen van de sites die worden opgesomd én is niet zo goed in het ontdubbelen – één site kan meerdere keren voorkomen in de lijst van resultaten. Toch is het een verfrissende manier van zoeken waarbij je complexe zoekvragen in zinnen kunt formuleren. Je hoeft echter niet te ‘chatten’ met je zoekmachine. Metaphor geeft niet één antwoord, maar een overzichtelijke resultatenlijst. Dat verhoogt de kans op het ontdekken van meerdere belangwekkende sites.
SNIPD
Naast de opmars van generatieve AI is ook een groei te zien in het aantal podcasts, ondertussen een miljardenindustrie die naar verwachting in 2024 nog een keer gaat verdubbelen. Dus was het wachten op een tool die AI zou gaan inzetten voor het ontsluiten van (de inhoud) van podcasts. Snipd (snipd.com) is een podcastapp van een Zwitserse startup die AI gebruikt om de inhoud van podcasts te transcriberen en om hoogtepunten van podcasts om te zetten in een gepersonaliseerde feed in TikTok-stijl. Snipd onderscheidt zich daardoor van andere podcastapps in hoe zij de inhoud van podcasts analyseert om luisteraars te helpen bij het ontdekken van nieuwe podcasts. Het AI-model van Snipd genereert ‘hoofdstukken’, waarin elke aflevering wordt opgedeeld in navigeerbare segmenten met een eigen titel, die daardoor apart vindbaar worden. Je kunt eindeloos scrollen in deze feed van hoofdstukken, en zodra je wat leuks hoort, kun je direct naar de volledige podcastaflevering doorklikken. Snipd is beschikbaar voor Android en iOS.
WIKIVERSE
Wikipedia is op internet de rijkste bron van publieke informatie. Het wordt vaak gezien als een eindeloos boek dat vooral toegankelijk is via Google-zoekopdrachten. In Wikiverse (wikiverse.io) zijn Wikipedia-artikelen echter sterren in een sterrenstelsel. Lijnen tussen de sterren verbinden pagina’s met elkaar en vormen clusters van informatie en kennisdomeinen. Klaar om te verkennen. Via een intro krijg je de mogelijkheden te zien. Vervolgens kun je visueel bladeren en de lijnen volgen om telkens weer nieuwe Wikipedia-pagina’s te ontdekken.
NOECHO.NEWS
Een echokamer is ‘een omgeving waarin een persoon alleen informatie of meningen tegenkomt die zijn of haar eigen mening weerspiegelen en versterken (bron: oxfordlearnersdictionaries.com). Met Noecho.news kun je uit deze echokamer ontsnappen. Plak een link naar een nieuwsartikel in het venster op noecho.news en je krijgt verschillende standpunten over het nieuwsbericht in de vorm van andere nieuwsartikelen. Alle artikelen worden samengevat, en bij de artikelen die de tool als resultaat geeft, wordt telkens aangeven waarin het standpunt van dit artikel anders is dan het standpunt van het artikel waarmee je bent begonnen.
Leen Liefsoens is redacteur van IP en informatiespecialist bij de mediatheek van Hogeschool Van Hall Larenstein Leeuwarden.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #8-2023. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.