The (AI-)future is bleak?
The Guardian schrijft eind juni een sleutelartikel over de impact van artificial intelligence op de keuzes van studenten voor een opleiding en over hoe deze (twijfelend) naar hun carrière kijken. Een helder signaal. Niet een zwak signaal, maar een in de fase ‘opletten geblazen’. Natuurlijk komt dat signaal net bij het leggen van de laatste hand aan mijn midterm budgetrapportage en mijn bijdrage aan de forecast van ons strategische personeelsplan. Systeem ‘1’ (plan-do-check-act/PDCA, toewerken naar resultaten) moet worden gevoed.
Op naar Systeem ‘2’ (sense-and-respond, bijdragen aan waarde). Met dank aan colleges van Rini van Solingen is de aandacht voor die andere manier van kijken groter geworden. Een bericht over de onzekerheid van studenten is dan ook een signaal om wat dieper te ‘sensen’. Want die onzekerheid, die is herkenbaar.
Onzekerheid
‘Met mij gaat het goed, met ons gaat het slecht’, schrijft Paul Schnabel in 2018. Het lijkt erop dat de balans de laatste jaren nog verder naar ‘mij’ is doorgeslagen, wellicht versterkt door de nadruk in de media op diverse impactvolle en vervelende maatschappelijke ontwikkelingen, nationaal en mondiaal. Is er wel voldoende balans in wat er ook allemaal aan mooie ontwikkelingen bestaat? Het effect is dat jongeren zich zorgen maken. Er is onzekerheid over de toekomst, en angst. Wat als we straks weer in een lockdown zitten? Hoe te handelen als de aardkost opschuift door grondwaterextractie (en omdat de aarde nu eenmaal eens in de zoveel miljoen jaar de magnetische polen omdraait en de kern van de aarde vloeibaar is …?).
Het goede gesprek
Wat kan er vanuit de beroepsorganisatie? Wat is de ‘respond’? Dit is allereerst een bijdrage leveren aan de professionele omgeving door het gesprek te agenderen. En dan doorpakken op wat er echt speelt – los van korte posts (en columns) in de media. De focus ligt op intervisie, kennisoverdracht en het goede gesprek. Daarnaast moet er aandacht zijn voor competentieontwikkeling. Diploma’s zijn zeker van belang en geven een indicatie van kennis en kunde, maar competenties en het doorontwikkelen van die kennis en kunde zijn minstens zo belangrijk. Ontwikkelde competenties maken dat je snel kunt schakelen in diverse omgevingen.
Liefde voor het vak
Tot slot moet er aandacht zijn voor het vak – liefde voor het vak. De tijd is voorbij dat een wo-scholing automatisch een hoger salaris oplevert. Het gaat erom welke waarde jij toevoegt aan de maatschappij, met welke achtergrond dan ook. Dus om meer diversiteit, meer inclusiviteit in het hele vakgebied. En dan: de natuur verzorgen, huizen bouwen, gewassen verbouwen, aandacht voor de buurt. Een samenleving (letterlijk) bouwen doe je samen. Daar waar jij woont, in jouw regio – daar ligt onze toekomst. De KNVI draagt daar haar steentje aan bij.
Wouter Bronsgeest, duovoorzitter van de KNVI.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #8-2023. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.