Door Frank Huysmans
Te veel. Het zijn er te veel en er komen elke dag meer bij dan ze aankunnen. Medici en bestuurders staan machteloos. Aandacht schenken aan de een betekent dat ze tien andere aan hun lot moeten overlaten. Om de doodeenvoudige reden dat hun tijd en energie niet onuitputtelijk is.
Nee, ik heb het niet over de Covid-19-patiënten die zich aan de poort van het ziekenhuis meldden. Ik heb het over de artikelen die over hun ziekte worden gepubliceerd. Volgens Web of Science hebben van januari tot en met mei een kleine zevenduizend wetenschappelijke bijdragen het licht gezien. Google Scholar telt ook preprints en congrespapers mee, evenals documenten van ministeries, RIVM en WHO, en zit al tegen de tienduizend aan. Voor wie dat nog niet genoeg is, is er CORD-19 (Covid-19 Open Research Dataset) van Semantic Search. Daar zitten er dertigduizend in en nog eens ruim honderdduizend over virusuitbraken in eerdere jaren.
Ik probeer me voor te stellen hoe dat ging bij de medici die in maart en april een van dag tot dag groeiende stroom patiënten moesten behandelen. Na een veel te lange werkdag onder hoogspanning mag je eindelijk je beschermende pak uittrekken en douchen. Met zware oogleden naar huis rijden. Je hoofd op je partners schoot vlijen en de emotionele achtbaan van die dag bespreken. Vóór het in bed ploffen nog even de mail checken: vierentwintig verzoeken om het reviewen van bij tijdschriften ingediende papers. (Gisteren waren het er negentien.)
Het kan niet anders of er zit bij deze explosie van wetenschappelijke productiviteit nogal wat kaf tussen het koren. De druk om bevindingen snel te verspreiden was enorm. Met de juiste protocollen konden wereldwijd duizenden levens worden gered. Andersom kon het natuurlijk ook gebeuren dat de vereiste zorgvuldigheid erbij inschoot met mogelijk ernstige gevolgen.
De New England Journal of Medicine publiceerde op 30 januari een kort artikel over de eerste vier patiënten in Duitsland. Ze werkten bij een bedrijf bij München. Een van hen had anderhalve week eerder een zakenpartner uit Shanghai over de vloer gehad. De vrouw had tijdens het bezoek geen symptomen vertoond. Die openbaarden zich pas tijdens de terugvlucht, waarna ze in China positief testte.
Je kon een ander dus al besmetten voordat je zelf ziek werd, was de conclusie, met grote consequenties voor de beheersbaarheid. Dat vertelde dr. Fauci, de Van Dissel van Washington, verwijzend naar deze studie aan journalisten.
Een paar dagen later werd duidelijk dat de vrouw uit Shanghai zichzelf met paracetamol op de been had gehouden. De onderzoekers waren afgegaan op de verklaringen van de vier Duitsers, omdat ze de Chinese dame niet konden bereiken.
Niet zo vreemd: die hoestte thuis intussen de longen uit haar lijf. Het artikel heeft inmiddels 433 andere publicaties besmet.
Frank Huysmans is bijzonder hoogleraar bibliotheekwetenschap aan de UvA en zelfstandig onderzoeker en adviseur bij WareKennis.
Deze bijdrage komt uit IP #5/2020. Het gehele nummer kun je hier lezen.