KB Onderzoekskroniek: Innovatie Challenge als motor van vernieuwing?

Hackathons, workshops en afstudeerprojecten – binnen de erfgoed- en bibliotheeksector wordt met verschillende methoden geëxperimenteerd om te innoveren. De jongste loot aan de stam: de Innovatie Challenge. 

Door: Martijn Kleppe

Bij de Innovatie Challenge kan elk bedrijf of organisatie een uitdaging formuleren waarop startups kunnen intekenen. Tijdens de allereerste NBD Biblion Innovatie Challenge 2020 mocht ik als jurylid eens van dichtbij meemaken hoe deze vorm werkt. Helpt deze vorm om innovatie in de branche te stimuleren?

De uitdaging

De challenge van NBD Biblion richt zich op ‘Smart Library’: hoe kunnen we bibliotheken nog beter maken met behulp van (big) data? Na een eerste selectieronde zijn vijf ideeën verder uitgewerkt. De startups kregen een coach en gingen een validatiefase in waarbij ze hun idee verder ontwikkelden en konden toetsen bij een bibliotheek. Ten slotte mochten ze hun idee pitchen bij de Landelijke Innovatiedag voor bibliotheken op 6 februari jl.

Uiteenlopende inzendingen

De vijf inzendingen liepen behoorlijk uiteen. Van een recommender voor boeken tot het beter vindbaar maken van de bibliotheekcollecties. En van een app waarmee je alle activiteiten van de bibliotheek kunt vinden tot een spraakassistent waarmee je naar audioboeken kunt luisteren. Deze laatste was de favoriet van het publiek. En dat was niet gek. De pitcher liet met behulp van een gelikt filmpje zien hoe een dergelijke spraakassistent al kan werken met behulp van de Google Home. Echter, vragen over privacy en copyright van audioboeken in combinatie met Google werden niet geadresseerd en zorgden ervoor dat de jury dit idee snel opzij legde. 

Winnaar

In plaats daarvan won het techbedrijf EDIA met ‘De Slimme Lezer’ (zie tinyurl.com/uo9mvpy). Dit is een bestaande webapplicatie om je leesvaardigheid en woordenschat te verbeteren door het lezen van nieuwsartikelen. Het innovatieve van hun idee is om de applicatie uit te breiden met boekuittreksels en recensies die dienen als leestips en oefenmateriaal. EDIA gebruikt slimme technieken om deze teksten automatisch te analyseren op leesbaarheid en onderwerp. Daarnaast kunnen docenten, maar ook taalcoaches inzicht krijgen in het leesniveau van hun leerlingen of cursisten.

Commercieel

Een minpuntje voor mij was de achtergrond van EDIA: het is een commercieel bedrijf dat tijdens de vragenronde eerlijk toegaf mee te doen om het eigen product nog aantrekkelijker te maken. Dit is een groot verschil met bijvoorbeeld de HackaLOD (zie ook de ‘KB Onderzoekskroniek’ in de vorige IP) waarbij van deelnemers verwacht wordt dat ze hun software zo open mogelijk delen. 

Aangezien een Innovatie Challenge bewust bedrijven uitnodigt, is het niet gek dat de deelnemers hun idee beschouwen als bedrijfsgeheim. Maar is deze vorm dan wel geschikt als innovatievorm voor de erfgoed- en bibliotheeksector? Ik moest er wat langer over nadenken dan verwacht. Maar ik ben inmiddels overtuigd. 

Hedendaagse uitdaging

EDIA combineert namelijk de oude kerntaak van de bibliotheek, de collectie, met die van een hedendaagse uitdaging waarbij bibliotheken een steeds grotere rol spelen: het verbeteren van leesvaardigheid. Had de bibliotheeksector dit niet zelf kunnen verzinnen? Wellicht wel. Maar vooralsnog hebben we een bedrijf nodig gehad om tot dit idee te komen. Nu maar hopen dat EDIA de licentiekosten van hun bestaande dienst niet gaat verdubbelen.

Martijn Kleppe is hoofd Onderzoek van de Koninklijke Bibliotheek

Deze bijdrage komt uit IP nr. 2 / 2020. Het gehele nummer kun je hier lezen.