Door: Rob Feenstra
Wie herkent dit niet: je downloadt uit de Google Play Store een app die je een paar dagen gratis mag proberen, je ziet al snel dat je er niets aan hebt en je verwijdert hem weer. Niets aan de hand. Maar sinds enige tijd gebeurt het regelmatig dat mensen tot hun schrik merken dat er geld, soms zelfs aanzienlijke bedragen, van hun rekening is afgeschreven omdat ze zich abonneerden op een app zonder dat ze zich daar bewust van waren.
Wat is er aan de hand? Wanneer iemand een app verwijdert tijdens de proefperiode, mag je ervan uitgaan dat hij die app niet wil aanschaffen. Maar een officiële afmelding is het niet. Slimme jongens – je mag ze geen criminelen noemen – maken hier gebruik van. Wanneer de klant vóór het verstrijken van de proefperiode geen expliciete afmelding verstuurt, brengen ze een bedrag in rekening voor het gebruik van de app, ook als die zich niet meer op het toestel van de ongelukkige klant bevindt.
Soms gaat het daarbij om flinke bedragen. Medewerkers van het Engelse IT-beveiligingsbedrijf Sophos ontdekten afgelopen september dat sommige bedrijfjes meer dan tweehonderd dollar per jaar in rekening brachten voor rekenmachines, QR-lezers en andere simpele apps. De term die Sophos voor deze vorm van legale zwendel bedacht, is fleeceware (to fleece betekent geld uit de zak kloppen). Google heeft dit najaar al een aantal fleeceware-apps verwijderd uit de Play Store, maar onlangs doken er weer nieuwe exemplaren op.
De mensen achter de apps hebben inmiddels een nieuw slimmigheidje bedacht: in een aantal gevallen vragen ze geen jaarlijks bedrag meer, maar een bedrag per week, want dan lijkt het minder. Zo schrijft het brein achter Fortunemirror, een app die de toekomst voorspelt, wekelijks 69,99 euro af. Inmiddels hebben enkele tienduizenden mensen deze app gedownload. Afgaand op de recensies beleefden ze er weinig plezier aan.
Dus als een voorspellende app je binnenkort vertelt dat je een financieel debacle te wachten staat, weet je wat er gaat gebeuren. Je bent gewaarschuwd.
Rob Feenstra is projectleider/consultant bij de Universitaire Bibliotheken Leiden; heeft als aandachtsgebieden bibliotheeksystemen en de digitale bibliotheek
Deze bijdrage komt uit IP nr. 2 / 2020. Het gehele nummer kun je hier lezen.