Door Wouter Bronsgeest
Ken je het nog: het prachtige model van Maes, zijn visie op informatiemanagement, waarbij richten, verrichten en inrichten netjes zijn uitgelijnd om op iedere organisatie te worden toegepast? Vele frameworks zijn hierop gestoeld of hebben deze hoofdindeling overgenomen voor meer modelmatige uitwerkingen. Van methodehandboeken tot implementatieaanpakken.
Denk bijvoorbeeld aan die geweldige ontwerp- en datamodelleringsmethode van Cap Volmac, de VSOM. Of aan het BiSL-model (framework voor business-informatiemanagement), en de uitwerkingen van ITIL (framework voor digital product and servicemanagement) en ASL (framework voor applicatiemanagement). We houden van structuur en duiding. Ook voor overheidsorganisaties zijn dit fijne indelingen: men kan vanuit wetgeving neerdalen via beleid naar uitvoering; het gelaagde tactische en operationele werkproces. Handig voor verantwoorden en besturen. Wat zou de wereld toch mooi zijn als alles zo op zijn plek valt. Maar helaas is de wereld niet zo’n mooie plek meer – als die al ooit zo is geweest.
Eerste disruptie
Een eerste disruptie is die van de professionele tools met de ingebouwde modellen. Zo leveren software-ontwikkelplatforms niet alleen een goed platform voor het maken, testen en installeren van software, maar ook geautomatiseerde routines voor diverse werkzaamheden, een prachtige bibliotheek en configuratiebeheer. Helaas wel binnen de eigen omgeving – en daar blijft het ook, als je daar als organisatie niet meer voor organiseert. Of erger, als je meerdere van deze omgevingen gebruikt. Het is dan wel sneller werken, maar ook minder transparant en minder herhaalbaar voor anderen.
Tweede disruptie
Een tweede disruptie is die van de nieuwste technologie. Met AI kan er zo veel meer … Je laat een co-pilot meelopen, je deelt bestanden of je laat je adviseren door een meekijkend algoritme, mede gevoed door jouzelf en je peers. Ook nu weer zijn er vele voordelen en zal het leiden tot sneller werken. Tegelijk is er het effect van versplintering, data-opslagexplosies, beperkte herhaalbaarheid van werk en beperkt inzicht in het daadwerkelijke maakproces.
Vortex van nieuwe initiatieven
De wereld is in hoog tempo aan het veranderen. De oude structuren zijn verlaten en ook niet meer toepasbaar of opnieuw te gebruiken. Het zijn frameworks geworden om te duiden wat we zien. Maar deze implementeren kan niet meer, als dat ooit al kon. Wat nu ontstaat is een vortex van nieuwe initiatieven, inspiratie en innovatie. Implementaties lopen vooruit op kaders en beleid, en beleid is er soms al als wetten nog moeten worden geschreven.
Geen wonder dat veel nieuwe wetgeving steeds moeilijker te implementeren is: schrijvers staan ver af van de realiteit, bedenken vaak onmogelijke regelgeving en rekenen implementaties niet goed door. De weg vooruit is een heel andere. De weg vooruit is het omgaan met chaos en de vele puzzelstukjes voortdurend met elkaar laten interacteren. Werk aan de winkel voor informatieprofessionals!
Wouter Bronsgeest is duovoorzitter KNVI en associate lector Data Driven Government aan de Hogeschool Utrecht.
Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #1-2026. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.
