Van de KNVI

Is er nog wat te beleven?

Daar sta je dan als ouders van een puberkind dat vraagt wat er nog te doen is in deze wereld-waar-alles-al-ontdekt-is. Best een goede vraag. Van alles bestaan reviews. Large language models maken de content die je zoekt. Alle reizen zijn tot in detail voor te bereiden, alle streetviews en alle hotspots zijn bekend. Alle grote uitvindingen zijn gedaan, de markt lijkt verzadigd … 

Lessen economie zijn saai en niet meer relevant. Lessen maatschappijleer worden overruled door het dagelijkse nieuws en gedragingen van landgenoten in diverse media. Docenten kunnen daarop ook niet zo snel schakelen. Bed rotting als antistressmiddel (of selfcare) lijkt ineens best een realistische strategie. Lekker via moderne media discorden met vrienden, of in een virtuele wereld fantaseren over wie je bent. Of andere spelers omverschieten – met de groeten van de software-engineer.

Helemaal niet zo nieuw

Een (beperkt) eigen onderzoekje geeft aan: veel van wat we als nieuw beschouwen is helemaal niet zo nieuw. Ecovriendelijke wegwerpborden? Duizend jaar terug al in gebruik. Waterleidingen? Vierduizend jaar geleden al bekend in China. Medische hulpmiddelen? Vierduizend jaar terug kende men al het kunstoog, er is er een gevonden in Burnt City. Interessant: dit kunstoog is anatomisch correct en geeft een indicatie van de toenmalige kennis van de werking van het oog. Uit dezelfde tijd stamt een Franse oorprothese, gemaakt van een schelp. Ook zijn er de protheseteen uit het oude Egypte en de prothesearmen en -benen van de oude Grieken en Romeinen.

Machinemetafoor

Dus: wat is er nog te beleven en te ontdekken? Wellicht kunnen we de ‘machinemetafoor’ verder doorontwikkelen. We verbouwen veel voedsel al onder gecontroleerde condities. Straks sluiten we gewoon ons hele lijf aan op een machine voor directe toegang tot voedingsstoffen, celreparaties, orgaanreparaties als er iets uitvalt, anti-aging, het opsporen van T-cellen en het verbinden van ons brein met een breder digitaal netwerk. Meer, iets beter, maar niet zo heel veel anders.

Huidige IT en technologie 

Misschien helpt het als we ons realiseren dat we eigenlijk nog steeds niet zo veel weten. Omdat we toegang hebben tot heel veel informatie, lijkt het of we ook veel weten en dat alles al bekend is. Maar als je echt kijkt? Ons lijf blijft een wonder. De aarde is een minuscuul bolletje in een enorm heelal. Op onze aarde kunnen we alle oude ‘innovaties’ in ieder geval nog veel mooier maken met de huidige IT en technologie. En ik hoop ook beter en vooral anders! Ondertussen hebben we nog heel veel te ontdekken. Nu maar hopen dat onze puber dat ook zo kan ervaren.

Wouter Bronsgeest, duovoorzitter van de KNVI.


KNVI Event 2024: Generatieve AI en de informatieprofessional

Op donderdag 7 november, precies twee jaar na de introductie van chatbot ChatGPT, maakt de KNVI de balans op. Samen met Kees Verhoeven, Piek Vossen en Marc Holtman duikt ze in de wereld van generatieve AI en textmining en in de (on)mogelijkheden die beide bieden voor de informatieprofessional.

ChatGPT is een taalmodel op basis van machine learning-technieken, neurale netwerken en transformer-architecturen, ontwikkeld door OpenAI. De chatbot heeft sinds de introductie in november 2022 nogal wat teweeggebracht. Ook overheden hebben steeds meer te maken met AI, weet techexpert, spreker en auteur Kees Verhoeven. Niet alleen als reactieve regelgever, maar ook als proactieve gebruiker. Hoe doen overheden dat zowel effectief als integer? Verhoeven verkent tijdens zijn presentatie de mogelijke grenzen van de onbegrensde mogelijkheden.

Retrieval augmented generatieve AI 

Piek Vossen, hoogleraar Computationele Lexicologie aan de Vrije Universiteit, licht in zijn presentatie toe hoe ChatGPT het AI-landschap heeft veranderd, wat de laatste trends zijn en hoe de tool professioneel wordt ingezet. Een aantal steekwoorden: meer modellen, open source, groter en kleiner, teacher-studentmodellen, multimodaal, betere en meer data, retrieval augmented generatieve AI (RAG) en knowledge augmented generatieve AI. Ook gaat hij in op een concrete toepassing: medische textmining.

De derde spreker is Marc Holtman, hoofd Toegankelijkheid en Digitale Innovatie bij Stadsarchief Amsterdam. Hij zal onder meer inzoomen op het doorzoekbaar maken van geschiedenis met AI.

Uitreiking Victorines 2024

Het event sluit af met de uitreiking van de informatievakprijs Victorines 2024 (aanmelden kan nog tot 15 september!), gevolgd door een paneldiscussie en netwerkborrel.

> Donderdag 7 november 2024, 12:15-18:00 uur
> KB in Den Haag
> Aanmelden kan op de website van de KNVI. Deelname voor KNVI-leden is gratis; niet-leden betalen 75 euro. Van Haren Publishing stelt voor alle deelnemers gratis het e-book De functioneel beheerder en BiSL(tweede herziene druk) beschikbaar.


Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #5-2024. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.