Uitgelezen: 6 vragen aan Rob Oostveen

Over het boek: De digitale epidemie | Hoe we kunnen afrekenen met online bedreigingen | Uitgeverij Haystack | 9789461263896 | 422 pagina’s | http://www.dedigitaleepidemie.nl

Over de auteur: profiteerde als bedrijfskundige van de digitale revolutie. Had leidinggevende functies bij technologiebedrijven als Philips, was bedenker/oprichter van een van de eerste online communities in Nederland, waaronder Smulweb. Ontwikkelt nu oplossingen voor ‘online bedreigingen’. En schrijft thrillers.

‘EPIDEMIE’… DAT BELOOFT WEINIG GOEDS. IS HET ZO ERG?

‘In ieder geval erger dan de meeste mensen beseffen. De manier waarop de digitalisering zich ontwikkelt zorgt voor een ondermijning van onze samenleving als er niet snel wordt ingegrepen; het is een sluipmoordenaar. Cybercrime neemt toe, gegevens worden ons ontfutseld, bedrijven doen alles online en vergeten drie miljoen zwakkeren, de datacompanies hebben de macht, de individualisering overheerst. Verder zijn er DDoS-aanvallen, groeiende onvrede en protesten over bijna alles, fake news, deep fake, trollen… Moet ik nog verder gaan? Weinigen zien de samenhang tussen al die gebeurtenissen en een ongecontroleerde ontwikkeling van de digitalisering.’

ER IS NOG GEEN VACCIN BESCHIKBAAR, SCHRIJF JE, MAAR HET BOEK KAN ‘HELPEN OM ALVAST ENIGE IMMUNITEIT OP TE BOUWEN’. HOE DAN?

‘Mijn boek beoogt de opkomst van de digitalisering in perspectief te plaatsen en te laten zien hoe die op vrijwel alle gebieden invloed heeft. Het is bedoeld om burgers inzicht te geven in hoe de digitalisering hun leven evenals onze samenleving beïnvloedt. Door meer begrip daarvoor zullen ze beter in staat zijn op de juiste manier met de digitalisering om te gaan. En het is tevens bedoeld voor overheid en politici, die vooralsnog niet in staat zijn een samenhangend beleid voor de digitalisering van de samenleving op te stellen.’

OOK HEB JE HET OVER ‘OPLOSSINGEN OM TE VOORKOMEN DAT ONZE SAMENLEVING WORDT ONDERMIJND’. TIPJE VAN DE SLUIER?

‘Ik werk aan een document, een soort whitepaper, dat de noodzaak en de kenmerken van een Nationaal Platform beschrijft. Met zo’n platform kan de overheid de samenleving een digitale basis geven. Dan kunnen veel processen makkelijker en veiliger online plaatsvinden. Meer aandacht voor cybersecurity geeft de burger ook meer vertrouwen. Het platform wordt opgezet vanuit de behoeften, de houding en het gedrag van de doorsneeburger. Het kan de nu nog groeiende kloof tussen burger en overheid doen verkleinen en de inzet van een directere democratie faciliteren.’

JE HOORT STEEDS MEER OVER OPEN DATA/ACCESS/SOURCE/SCIENCE… JOUW IDEE HIEROVER?

‘De digitale wereld valt en staat met “open”. Dat betreft allerhande standaarden die gebruik van basisfaciliteiten mogelijk maken. De ontwikkeling van het oneindige aantal apps bijvoorbeeld was zonder open standaards nooit mogelijk geweest. In mijn boek heb ik ook aangegeven dat de begrippen “open” en “standaard” ontstonden met de komst van de PC en zorgden voor de ontkoppeling van hardware en software. Dat was een essentiële mijlpaal voor de digitale ontwikkelingen. Het geeft veel mensen (ontwikkelaars) de mogelijkheid om iets te bouwen.’

JE SCHRIJFT DAT IEDEREEN DRUK IS MET HET VERGAREN VAN DATA EN HET KIJKEN NAAR MANIEREN OM DE KENNIS UIT DIE DATA TE GELDE TE MAKEN. KLINKT EEN TIKJE VIES, MAAR HET KAN TOCH OOK NUTTIG ZIJN?

‘Absoluut en daarom moeten we ook niet zo spastisch omgaan met een begrip als privacy. Alles wat online verbonden is genereert data, dat is niet meer te stoppen en dat moeten we ook niet willen. Het gaat niet om het verzamelen, het gaat om wat ermee gedaan wordt. En dat is alleen maar te beheersen als burgers inzicht hebben in welke data bij wie aanwezig zijn. Met andere woorden, eis van online bedrijven, en met name datacompanies, dat ze de burgers dat inzicht geven. Die kunnen op basis daarvan eventueel (laten) ingrijpen.

‘Ik ben voor een andere kijk op privacy en vind de AP een achterhaalde instelling, in ieder geval zoals ze nu werken. Het gesputter over de corona-app en gegevens die daarmee zouden kunnen worden verkregen is nogal ridicuul als je weet dat die data, en nog veel meer, langs ontelbare wegen al overal online rondzwerven bij partijen waarvan we geen idee hebben wat die er allemaal mee doen. Heel veel data zijn heel nuttig, zeker met de komst van kunstmatige intelligentie. Een bepaalde vorm van toezicht daarop is wel nodig.’

IS HET BEVALLEN, ZO’N STANDAARDWERK SCHRIJVEN? OF HEB JE TOCH LIEVER THRILLERS?

‘Leuke vraag. Thrillers schrijven is ontstaan uit een lang gekoesterde wens en is een uit de hand gelopen hobby. Ik barst van de ideeën daarvoor en die komen stapsgewijs op papier. Toen ik met een uitgever sprak en mijn achtergrond naar voren kwam, vroeg die of ik daar iets mee wilde doen. Om gedurende het schrijfproces mijn kennis en ervaring van de laatste veertig jaar te verwerken vond ik een grotere uitdaging dan thrillers schrijven. Het is ook een thema waar geen eind aan komt.’


Deze bijdrage komt uit IP #6/2020. Het gehele nummer kun je hier lezen.