Thesaurus Wereldculturen verbindt erfgoed wereldwijd

Het Nationaal Museum van Wereldculturen (NMVW) lanceerde onlangs een nieuwe website waarop zij de thesaurus Wereldculturen als linked open data beschikbaar stelt. Hoofd Collectiemanagement Cindy Zalm: ‘Op volkenkundig gebied is er veel te winnen.’

Door de redactie

‘Decennialang werd de Thesaurus Wereldculturen door de Stichting Volkenkundige Collectie Nederland afgeschermd,’ zegt Cindy Zalm. ‘Niet iedereen mocht er zomaar gebruik van maken, want er was veel tijd en energie in gestoken. Alle instellingen die in de stichting zaten, zoals volkenkundige musea en het Museon, moesten toestemming geven voor het gebruik ervan. Maar inmiddels zijn we ons ervan bewust dat de thesaurus juist hét middel is waarmee je collecties aan elkaar kunt knopen en beter doorzoekbaar kan maken.’ 

In 2014 ontstond het Nationaal Museum van Wereldculturen door een fusie van het Afrika Museum in Berg en Dal, het Rijksmuseum Volkenkunde in Leiden en het Tropenmuseum in Amsterdam. Het NMVW en Museon waren de enige overgebleven partijen in de Stichting Volkenkundige Collectie Nederland; andere volkenkundige musea hadden inmiddels hun deuren gesloten – reden om de stichting op te heffen. Zalm: ‘Nu zijn alleen nog het NMVW en Museon voor de thesaurus verantwoordelijk. Ons doel is om die zo breed mogelijk te delen.’ 

Afgelopen november werd de daad bij het woord gevoegd: de thesaurus is als linked open data in computerleesbare taal (RDF-formaat) beschikbaar gesteld. ‘Musea wereldwijd kunnen hun objecten en hun termen eraan koppelen,’ zegt Zalm. ‘Straks kunnen we dus niet alleen in het Nederlands en Engels zoeken, maar ook de juiste term in bijvoorbeeld de taal van de Maori vinden.’ 

Helpende hand van het NDE

Bij de omzetting van de thesaurus naar linked open data heeft Zalm hulp gehad van de experts van het Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE). ‘We zijn gaan kijken welke externe bronnen destijds zijn gebruikt voor het bouwen van de thesaurus. En als die bronnen, zoals de Art & Architecture Thesaurus, hun termen als linked open data publiceerden, konden we daarnaar verwijzen. Ook waren er termen waarvan we de bron niet konden terugvinden; die moesten we eigen uniform resource identifiers (URI’s) geven. Maar hoe verwerkten we die URI’s in ons databasemanagementsysteem van The Museum System?’

Om dat probleem op te lossen gingen Zalm en een expert van het NDE met de Nederlandse vertegenwoordiger van de softwareleverancier om de tafel zitten. ‘Niet alleen is samen met het NDE en de leverancier een oplossing bedacht. Ook is gekeken hoe het principe van het NDE om Nederlands erfgoed als linked open data beschikbaar te stellen, in de software kon worden verwerkt.’ Het project van het NMVW werd zo een pilotproject van het NDE. ‘Dit betekende dat we met de leverancier ook in gesprek gingen over een generieke oplossing die voor iedereen geschikt zou kunnen zijn.’ 

Collectie-informatie

De thesaurus is nu als linked open data beschikbaar gesteld. En daar bleef het niet bij. Zalm: ‘De metadata van de objecten uit de NMVW-collectie zijn eveneens als linked open data beschikbaar. Nu kunnen we de collectie gaan ontsluiten voor verschillende doelgroepen: enerzijds voor onderzoekers en museumcollega’s, anderzijds voor het grote publiek. De thesaurus speelt hierbij vanzelfsprekend een cruciale rol.’ 

Deze bijdrage komt uit IP nr. 9 / 2019. Het gehele nummer kun je hier lezen.