Ronald Huizer: PublicSpaces wil in het publieke domein het debat over datagebruik op scherp zetten

De maatschappij is te afhankelijk geworden van commerciële sociale platforms. Daarom werken negentien publieke organisaties samen om het internet te heruitvinden als publieke ruimte. Over dit initiatief, PublicSpaces genaamd, organiseren Ronald Huizer en Jan Hein Hoogstad een workshop. Huizer belicht de achtergronden van deze beweging. 

Door: Ronald de Nijs

PublicSpaces heeft niet de intentie om een nieuwe Google of Amazon te ontwikkelen, zegt Ronald Huizer, hoofd afdeling Innovatieve projecten bij de Koninklijke Bibliotheek (KB). De KB is een van de deelnemende partijen in PublicSpaces. Dit is een samenwerkingsverband waarin Nederlandse publieke organisaties zoals omroepen, festivals, musea en bibliotheken zich hebben verenigd. Samen zoeken ze naar nieuwe manieren om neutraal, open en transparant met hun doelgroepen te communiceren zodat dit past bij hun publieke waarden, in plaats van winstgedreven. ‘Nu doet de KB dat bijvoorbeeld via de grote sociale mediaplatformen, maar na alle dataschandalen is het de vraag of je als publieke organisatie je gebruikers wilt verplichten om van deze kanalen gebruik te maken. Daarom zoeken we naar alternatieven die op een transparantere en veiliger manier met klantdata omgaan.’

Internet heruitvinden

PublicSpaces past in het rijtje initiatieven om het internet te heruitvinden als een publieke ruimte. Zo wil Tim Berners-Lee, bedenker van het world wide web, webgebruikers via het platform Solid weer de controle over hun gegevens geven. ‘Solid is wat technologischer ingestoken,’ zegt Ronald. ‘Het gaat ons vooral om de vraag hoe het internet te repareren is op een manier die de oorspronkelijke waarden herstelt. Wij richten ons vooral op het bewustmaken van organisaties, maar ook van eindgebruikers, de overheid en andere betrokken partijen.’ 

Zendelingenwerk

PublicSpaces bestaat nu anderhalf jaar maar heeft al de aandacht getrokken van buitenlandse publieke organisaties. ‘De BBC volgt ons initiatief met grote belangstelling en we werken ook samen aan bepaalde initiatieven, zoals het Mozilla Festival in Londen.’ Maar PublicSpaces heeft nog veel ‘zendelingenwerk’ te verrichten. De burger is in dit verhaal de belangrijkste partij. In het netwerk van deelnemende organisaties zitten miljoenen eindgebruikers, rekent Ronald voor. ‘Als zij bewuster omgaan met af te nemen diensten, dan kunnen ze ook echt iets afdwingen. En dan moet Facebook bijvoorbeeld wel zorgvuldiger omgaan met de gebruikersdata.’

Open Badges

Ronald benadrukt dat PublicSpaces geen merknaam is en ook geen eindproduct heeft. ‘PublicSpaces is een beweging en een netwerk. Het gaat ons erom dat er in het publieke domein een debat plaatsvindt over het gebruik van data en hoe je de publieke waarde voor jouw organisatie kunt handhaven en versterken en tegelijkertijd het grote publiek kunt bereiken.’ 

Een eerste idee ligt er al: de inzet van de techniek van Open Badges om het bewustzijn van internetgebruikers te vergroten. ‘Je zou het als een soort keurmerk kunnen beschouwen. Wie straks de site van de VPRO bezoekt, krijgt via een badge te zien hoe veilig de site is en wat er gebeurt met je data.’ Ronald maakt de vergelijking met het Beter Leven-keurmerk voor vlees, kip en eieren. Het kan tot een gedragsverandering leiden bij zowel de leverancier als de eindgebruiker. ‘En dat is precies wat we met PublicSpaces willen bereiken.’

Deze bijdrage komt uit de Smart Humanities-special 2019, behorend bij IP nr. 7 / 2019 (hier te lezen)