Veertien Nederlandse universiteiten slaan de handen ineen met het Rijk en ICT-coöperatie Surf om minder afhankelijk te zijn van grote techbedrijven. In de academische wereld staat dat al jaren hoog op de agenda, maar tot nu toe waren er nog geen concrete maatregelen.
Al in 2019 waarschuwden Nederlandse rectoren in een opiniestuk in de Volkskrant voor de bedreigingen van digitalisering voor de universiteit. ‘Het is tijd om een grens te trekken.’ Maar ondanks alle waarschuwingen zijn Nederlandse kennisinstellingen zes jaar later nog altijd in grote mate afhankelijk van (buitenlandse) techbedrijven. De veertien Nederlandse universiteiten vinden het nu echt tijd voor actie en werken daarvoor samen met het Rijk en Surf.
Noodzaak groter
Dat de universiteiten juist nu actie ondernemen, heeft te maken met de staat van de wereld, zo meldt Het Financieele Dagblad. Geopolitieke ontwikkelingen, de aanvallen op academische vrijheid van Trump en de uitrol van chatbots vergroten die noodzaak. ‘Het besef is doorgedrongen dat we hier iets aan moeten en ook dat we er iets aan kunnen doen’, zegt Alexandra van Huffelen. De oud-politica is bestuursvoorzitter van de Radboud Universiteit en voorzitter van een speciaal opgerichte commissie voor digitale autonomie.
De commissie begint met een nulmeting van de risico’s en wil digitale noodpakketten ontwikkelen. Van Huffelen pleit ervoor dat digitale systemen ‘bouwpakketten’ worden waarbij blokjes makkelijk vervangbaar of verwijderbaar worden.