Door Leen Liefsoens
Je Windows-pc gratis veilig en vlot laten draaien? Dat kan met onder andere de tools Avast antivirus, Malwarebytes, CCleaner, Advanced SystemCare, Windows-beveiliging en Hijackthis.nl.
RECEPT MET VIER BASISINGREDIËNTEN
Voorheen had ik regelmatig last van plotseling verschijnende pop-ups in mijn browser – met een trage pc tot gevolg. Tot ik de combinatie van deze vier gratis tools ging inzetten:
- Avast Free antivirus: een populaire, gratis beveiligingsoplossing die realtime bescherming biedt tegen malware waaronder virussen en ransomware. Bovendien beschermt Avast antivirus tegen phishingsites. Je internetbrowser houdt tegenwoordig standaard ruim twee derde van deze malafide sites tegen. Met een goede virusscanner als Avast antivirus zorg je ervoor dat tot wel 90 procent wordt tegengehouden.
- Malwarebytes Free: gebruik Malwarebytes voor de handmatige extra malwarecheck om tot de 100 procent te komen. Malwarebytes spoort naast virussen en ransomware ook spyware en rootkits op.
- CCleaner Free: tijdens het gebruik slaat je pc op de achtergrond veel data op: cookies, tijdelijke bestanden, downloads, geheugendumps, gebruiksgeschiedenis, et cetera. En ook al verwijder je programma’s of bestanden, er blijven data achter. Met CCleaner haal je de stofkam door je pc en win je zo een paar gigabyte aan schijfruimte. Een schone pc werkt optimaler en sneller.
- Advanced SystemCare Free (IObit): waar CCleaner de stofkam is, is Advanced SystemCare de hogedrukspuit: doet hetzelfde maar dan krachtiger. De tool verwijdert achtergebleven en ongewenste bestanden, en daarnaast biedt hij privacybescherming door surfsporen te wissen en extra beveiliging tegen virussen en andere malware. Kortom: the finishing touch.
REDDERS IN NOOD
De volgende twee extra ingrediënten kunnen worden ingezet als je pc, ondanks het gebruik van de bovenstaande vier basisingrediënten, toch kuren gaat vertonen:
- Twee antivirusscanners naast elkaar continu laten draaien wordt sterk afgeraden, ze kunnen elkaar gaan tegenwerken. Daarom wordt de in Windows ingebouwde bedreigingsbeveiliging automatisch uitgeschakeld wanneer je Avast antivirus installeert. Binnen Windows-beveiliging (via Instellingen in het startmenu) kun je zien dat Avast een aantal onderdelen beheert. Maar de Windows-beveiliging biedt meer opties waaronder appbeheer en apparaatbeveiliging. Zorg dat binnen Windows-beveiliging alle onderdelen een groen vinkje hebben en er geen actie is vereist. Is er toch actie nodig, dan word je hierop geattendeerd via het uitroepteken in je systeemvak (rechtsonder in de taakbalk). Volg dan de instructies in Windows-beveiliging op.
- Registreer je gratis op het forum hijackthis.nl, beschrijf je probleem zo goed mogelijk en lever bij de beschrijving het logbestand mee van Farbar Recovery Scan Tool. Hoe je deze diagnosetool precies inzet, lees je in het ‘Lees dit eerst’-bericht. Deskundige gemotiveerde vrijwilligers gaan voor je aan de slag en komen met duidelijke instructies om het probleem op te lossen. Heb een beetje geduld, ze helpen je zeker uit de brand!
AANDACHTSPUNT OP PRIVACYGEBIED
Consumentenbond geeft Avast een 8 als cijfer. Er is één gratis antivirus dat beter scoort (Bitdefender: 8,3), maar Avast doet qua bescherming daar niet voor onder (8,6 versus 8,5 van Bitdefender) zónder je pc te vertragen (Avast: 8,0, Bitdefender: 6,5). Avast scoort wel lager op gebruiksgemak (6,3 versus 8,5 van Bitdefender). Dit komt vooral door de advertenties die Avast toont en doordat (geanonimiseerde) data worden verzameld. Je kunt de hoeveelheid verzamelde data wel beperken. Klik in Avast achtereenvolgens op Menu (rechtsboven), Instellingen en Privacyvoorkeuren. Vink daar alles uit, behalve de bovenste optie (voorbeelden van verdachte bestanden). Als iedereen gevonden dreigingen namelijk niet zou delen, beschermt de antivirus minder goed.
LET OP DE VINKJES
Voor niets gaat de zon op. Al deze tools willen het liefst dat je voor een betaalde versie kiest. Maar wat betreft de bescherming en de optimalisatie van je pc is het echt niet nodig. Advertenties en de waarschuwingen aan het einde van scans waarbij betaalde functies als oplossing worden aangeboden kun je daarom gewoon negeren. Wees extra alert bij de installatie van de tools: er kunnen andere tools mee worden geïnstalleerd als je de vinkjes niet uitzet. Bij CCleaner is dat bijvoorbeeld een eigen browser, bij Avanced SystemCare zijn het andere tools met in de naam iTop.
REALTIME VERSUS HANDMATIG
Avast antivirus scant je pc constant op malware, en CCleaner en Advanced SystemCare geven automatisch aan dat het weer tijd is om je pc op te schonen. De eerste veertien dagen gebruik je gratis de betaalde versie van Malwarebytes en scant het programma continu op malware. Daarna komt de realtime beveiliging te vervallen. Geen probleem, want ook zonder deze optie kan Malwarebytes nog steeds alle malware opsporen en verwijderen. Met de knop Scannen in het basisscherm kan de bedreigingsscan naar malware handmatig worden uitgevoerd. De scan start met de controle op updates van onder andere virusdefinities.
Leen Liefsoens is redacteur van IP en informatiespecialist bij de mediatheek van Hogeschool Van Hall Larenstein Leeuwarden.
Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #3-2026. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.
