KB Onderzoekskroniek: Waarom een hackathon zo waardevol is

Op 29 en 30 november vond de HackaLOD 2019 plaats in de fraaie omgeving van Radio Kootwijk. Het was een zinderende ervaring voor Enno Meijers. ‘Er lijkt een nieuwe dimensie van energie en denkkracht te ontstaan die we bij de gangbare IT-projecten zo vaak missen.’

Door: Enno Meijers

Dit jaar werd de vijfde editie van de hackathon rondom linked data en digitaal erfgoed uitgevoerd als onderdeel van het Netwerk Digitaal Erfgoed-programma; hiervoor werd samengewerkt met de KB, het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, Beeld en Geluid en het KNAW Humanities Cluster. Gastheer van deze HackaLOD was de Theaterloods, de thuisbasis van toneelgezelschap Plezant. Zij hebben een van de voormalige onderhoudsloodsen van Radio Kootwijk omgevormd tot een inspirerende plek.

Bij alle activiteiten van de Theaterloods draait het om de vraag wat werkelijk van waarde is. Maar hoe zit dat met het samenbrengen, ‘opsluiten’ én uitdagen van ruim veertig IT-specialisten, ontwerpers en andere creatieve geesten? 

Resultaten

Eerst iets over de resultaten van de HackaLOD 2019 (zie ook hackalod.com), want die waren indrukwekkend. Zo was er een fraai vormgegeven app waarmee je kon scrollen door persfoto’s gecombineerd met ANP-nieuwsberichten. Imponerend was ook het werk rondom de zogenaamde ‘Stolpersteine’ (‘struikelstenen’) in Zwolle. Maar liefst drie teams van het Kadaster (en vrienden) gingen hiermee aan de slag en bouwden een chatapp, een rijke ‘data story’ en een heuse virtual reality-beleving. 

Eveneens interessant was een verkenning van nieuwe manieren om door digitale archiefinformatie te navigeren. Zo ook een poging, die een serieus vervolg zal krijgen, om de rijke beschrijvingen van de schilderijen in het Rijksmuseum via machine learning te hergebruiken voor de andere kunstwerken. En opmerkelijk was een applicatie om te ‘reizen’ door het werk van kunstenaars via plaatsen en tijdsperiodes.

Werkelijke waarde

Maar de meeste indruk maakte een interactieve installatie die uitnodigde om kunstobjecten aan te raken. De hiervoor geselecteerde objecten waren juist niet de topstukken maar willekeurige, vergeten werken uit de zogenaamde ‘long tail’. Door een object te kiezen kreeg deze een nieuw leven en dit triggerde ook het oproepen van weer andere, vergeten beelden. Voor mij raakte dit fraaie concept aan de echte waarde waar we in het erfgoeddomein aan werken: hoe behouden en delen we wat echt van waarde is?

Energie en denkkracht

Door het samenbrengen van creativiteit, kennis en enthousiasme lijkt er een nieuwe dimensie van energie en denkkracht te ontstaan die we bij de gangbare IT-projecten zo vaak missen. Natuurlijk is niet al het werk alleen maar tijdens de HackaLOD gedaan. Teams bereiden zich steeds eerder en serieuzer voor. Nog mooier is het om te zien dat door het samen beleven van de nacht, het ongemak en het plezier de hackers elkaar makkelijker weten te vinden en vaak daarna ook met elkaar in contact blijven. En ook interessant: de HackaLOD wordt een steeds belangrijker moment voor instellingen om hun linked data te presenteren. 

De HackaLOD lijkt zo buiten die twee dagen om meer en meer een permanent karakter te krijgen. En daarin zit de werkelijke waarde: de HackaLOD als ‘netwerk’ voor uitwisseling van creativiteit, enthousiasme en inspiratie om ons digitaal erfgoed nog beter bruikbaar en zichtbaar te maken. 

Enno Meijers is domeinmanager NDE-Bruikbaar

Deze bijdrage komt uit IP nr. 1 / 2020. Het gehele nummer kun je hier lezen.