Door Rob Feenstra
Je kunt als onderdeel van een woord beter niet worden gevolgd door cide. Cide komt uit het Latijn en betekent moord. Homicide, insecticide en genocide zijn dan ook slecht nieuws voor respectievelijk mensen, insecten en volken. Een relatief nieuwe loot aan deze vernietigende stam is scholasticide. De term is in 2009 geïntroduceerd door Oxford-professor en voormalig PLO-vertegenwoordiger Karma Nabulsi. Ze bedoelde daarmee – toen al – de systematische vernietiging van het Palestijnse onderwijssysteem door de Israëlische strijdkrachten. Na de terroristische aanslag van Hamas in Israël in oktober 2023, is het Palestijnse onderwijssysteem letterlijk platgegooid. Onderwijsinstellingen zijn gebombardeerd, veel scholieren, studenten en onderwijzend personeel zijn gedood. Is dit een ‘gewoon’ geval van collateral damage of is het onderdeel van een jarenlange trend om de kennis en cultuur van het Palestijnse volk te vernietigen? Hierover zijn de meningen verdeeld, zoals over eigenlijk alles wat met het Israëlisch-Palestijnse conflict te maken heeft.
Wat de motieven echter ook zijn, de gevolgen zijn desastreus. Probeer je je maar eens voor te stellen wat er zou gebeuren als in Nederland een hele generatie verstoken zou blijven van primair, voortgezet en hoger onderwijs. Alleen dat al zou ons land in een diepe en langdurige crisis storten.
Gelukkig hebben de onderwijsproblemen in Nederland minder fatale gevolgen, maar omdat het nu eenmaal ónze problemen zijn, is het toch de moeite waard om er aandacht aan te besteden. Wat te denken van de ontlezing en de dalende leesvaardigheid? De cijfers zijn al jaren verontrustend. In het Hoofdlijnenakkoord van het beoogde rechtse kabinet staat in algemene termen dat er iets wordt gedaan aan de kwaliteit van het onderwijs, maar concreet wordt het nergens. De prioriteiten liggen op een ander vlak. De enige concrete maatregelen die van invloed zijn op de leesvaardigheid, zijn de verhoging van de btw op boeken en kranten van 9 naar 21 procent en een bezuiniging op het primair en voortgezet onderwijs van een half miljard.
Scholasticide? Nee, moord is het niet, maar pijnlijk is het zeker.
Rob Feenstra is projectleider/consulent bij de Universitaire Bibliotheken Leiden (focus op onder meer de digitale bibliotheek) en museumdocent bij het Cobra Museum.
Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #5-2024. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.
