Zeventig procent van de Nederlanders gebruikt zelf nog geen generatieve AI zoals ChatGPT en Gemini. Wel zijn de verschillen tussen leeftijdscategorieën heel groot, zo blijkt uit het eerste onderzoek van een serie onderzoeken voor de AlgoSoc AI Opinion Monitor.
Bijna drie kwart van de jongeren tussen de 16 en 24 jaar heeft het afgelopen jaar gebruikgemaakt van generatieve AI, en van de Nederlanders vanaf 25 jaar heeft 74 procent nooit geprobeerd een tekst of foto te genereren met AI. Dit komt naar voren uit het onderzoek. ‘Jongeren van nu zijn opgegroeid met het internet. Ze hebben meer vertrouwen om te experimenteren met nieuwe technologieën in hun dagelijkse routines. Dat zien we duidelijk terug in de monitor’, zegt Claes de Vreese, professor of Artificial Intelligence and Society aan de Universiteit van Amsterdam (UvA) en een van de onderzoeksleiders van AlgoSoc.
AI-gegenereerde content
Hoewel lang niet alle Nederlanders AI-tools lijken te gebruiken, denken ze dat anderen dat wel doen. Slechts 15 procent van de respondenten zegt nooit in aanraking te zijn gekomen met AI-gegenereerde teksten, foto’s of video’s op sociale media. Bijna de helft (49,5 procent) geeft aan geregeld AI-gegenereerde content tegen te komen op internet. Opvallend, zeggen de onderzoekers, want de meeste respondenten achten zich tegelijkertijd niet goed in staat om dergelijke content te herkennen. Op een schaal van een tot zeven komt het gemiddelde van de respondenten uit op 2,58. Journalisten zijn volgens hen het beste in staat om AI-content te detecteren.
Nationaal consortium
De AlgoSoc AI Opinion Monitor is het eerste resultaat van het onderzoeksproject AlgoSoc, ofwel ‘de algoritmische samenleving’. AlgoSoc wordt uitgevoerd door een nationaal consortium waarin, naast de UvA, Universiteit Utrecht, Erasmus Universiteit Rotterdam, Tilburg University en TU Delft deelnemen. Voor het eerste onderzoek bevroegen UvA-onderzoekers De Vreese, Theo Araujo (professor of Media, Organisations and Society) en Ernesto de León en Fabio Votta (beiden postdocs) vierduizend respondenten in Nederland over de ontwikkelingen binnen AI. De monitor levert een overzichtelijk dashboard op met verzamelde data, verdeeld over drie hoofdthema’s: betrokkenheid, houdingen en waarden.
Elke zes maanden
‘De AI Opinion Monitor helpt de maatschappij om meer inzicht te krijgen in een onderwerp waar veel over te doen is’, vertelt De León. ‘Discussies over AI kunnen complex zijn. Zo gaat het vaak al snel over de gevaren van AI. De media-aandacht voor populaire chatbots als ChatGPT en andere AI-ontwikkelingen is overweldigend. Hierdoor kan het beeld ontstaan alsof iedereen in Nederland goed bekend is met AI en er zelf al dagelijks proactief gebruik van maakt. In de monitor is te zien hoe het er daadwerkelijk voor staat in Nederland.’
AlgoSoc is voornemens elke zes maanden dezelfde respondenten te interviewen om de verandering in hun gebruik en houding ten opzichte van AI en geautomatiseerde beslissingssystemen te meten.
Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #5-2024. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.
