Door Rob Feenstra
Veel leveranciers van webcontent verdienen hun geld met de verkoop van advertenties en persoonsgegevens. Niet iedereen is gelukkig met dat verdienmodel. Waag, het ‘Future Lab voor design en technologie’, verkende in het project MicroDonor de mogelijkheden van een alternatief: financiering via microdonaties. Het idee is simpel: laat de bezoeker van een website een klein bedrag betalen, bijvoorbeeld een cent. Die bezoeker, de microdonor, heeft een wallet, een soort digitaal geldpotje, waar die cent uit betaald wordt. Een instantie zorgt ervoor dat al die centen bij de juiste personen terechtkomen. Je kunt het enigszins vergelijken met de werkwijze van Spotify: het bedrijf zorgt ervoor dat jouw maandelijkse bijdrage wordt verdeeld over de musici waar je naar luistert.
Natuurlijk is zo’n systeem niet 1-2-3 opgezet. Er zijn tal van uitdagingen, waarvan de technische misschien nog wel het eenvoudigst op te pakken zijn. Hoe zorg je bijvoorbeeld voor een betrouwbare organisatie die intermediair is tussen aanbieder en microdonor? Hoe zorg je dat de persoonlijke data van de microdonoren goed worden beschermd? En vooral, hoe zorg je ervoor dat zo’n ‘eerlijk’ systeem niet binnen de kortste keren verwordt tot een commerciële melkkoe die van de microdonor een macrodonor maakt?
Het MicroDonor-project is inmiddels afgerond en heeft vooral veel kennis en nieuwe inzichten opgeleverd. Het zou mooi zijn als het de opstap is naar een eerlijker en transparanter internet.
Rob Feenstra is projectleider/consultant bij de Universitaire Bibliotheken Leiden; heeft als aandachtsgebieden bibliotheeksystemen en de digitale bibliotheek.
Deze bijdrage komt uit IP #8/2021. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.