Door Rob Feenstra
Als kind las ik in de verhalen van Ollie B. Bommel over de schurken Bul Super en Hiep Hieper. Die twee hoorden bij elkaar, ook etymologisch: het Griekse huper (een bepaalde grens te boven gaan) is verwant aan het Latijnse super. In onze taal is hyper een voorvoegsel om aan te geven dat het in het daaropvolgende grondwoord genoemde in (soms te) sterke mate aanwezig is. Combinaties met hyper komen soms wat overdreven over. En nu is er hyperautomatisering. Het is een hypertrendy begrip, want je ziet het steeds weer opduiken in de lijstjes met de zes, zeven of tien IT-trends van 2021 die marketing- en IT-websites hijgerig van elkaar overschrijven. Het IT-onderzoeksbureau Gartner was de grote massa overigens voor en zette hyperautomatisering al op één in het lijstje trends voor 2020.
De notering van hyperautomatisering in al deze voorspellingen zegt overigens niet alles. Om de betrouwbaarheid van dit soort lijstjes te controleren, bekeek ik een willekeurig voorspellingslijstje voor 2016 en zag dat daarin het einde van de app werd aangekondigd (‘Apps zijn zo 2015!’).
Bij hyperautomatisering gaat het om het automatiseren van complexe processen waarbij nu nog de tussenkomst van mensen nodig is, bijvoorbeeld omdat ze lastige uitzonderingssituaties bevatten. Daarbij wordt gebruikgemaakt van geavanceerde technieken als RPA, iBPMS, ML en AI (respectievelijk robotic process automation, intelligent business process management software, machine learning en artificial intelligence). Vaak resulteert hyperautomatisering in de creatie en het gebruik van digitale tweelingen: digitale replica’s van objecten, mensen of organisaties, kortom, zo ongeveer iedere fysieke entiteit. Zoals zo vaak is kostenbesparing een belangrijke reden om hyperautomatisering toe te passen, en daarom wordt corona vaak genoemd als een reden om deze geavanceerde manier van automatiseren versneld in te voeren.
Het is afwachten of hyperautomatisering inderdaad dé nieuwe IT-trend gaat worden. Op Google was voor de maand februari in ieder geval een flinke uitschieter te zien in het aantal zoekresultaten, maar dat had vooral te maken met al die trendlijstjes.
Rob Feenstra is projectleider/consultant bij de Universitaire Bibliotheken Leiden; heeft als aandachtsgebieden bibliotheeksystemen en de digitale bibliotheek.
Deze bijdrage komt uit IP #3/2021. Het hele nummer kun je hier lezen.