Tip voor een boek, onderzoek, paper of ander geschreven werk dat interessant zou kunnen zijn voor collega-IP’ers? Laat het weten via redactie@informatieprofessional.nl.
Dokter, ik las in de krant dat … | Medisch nieuws gefactcheckt door de artsen van Dokter Media | Lester Du Perron en Tijs Stehmann | De Arbeiderspers | paperback 9789029542661 | € 20,99 | e-book 9789029542678 | € 12,99 | 272 pagina’s | doktermedia.nl
Lester du Perron, huisarts en aios ziekenhuisgeneeskunde in het UMC Amsterdam, en Tijs Stehmann, kinderarts in opleiding in het Emma Kinderziekenhuis, lezen geregeld misleidende krantenkoppen en foutieve berichten over medisch-wetenschappelijk onderzoek. Dit stoort hen zo dat ze het platform Dokter Media (doktermedia.nl) oprichtten waar medisch nieuws gefactcheckt wordt. En ze schreven een boek over dit onderwerp: Dokter, ik las in de krant dat …
Vrijwel dagelijks verschijnen er hoopgevende medische nieuwsberichten in Nederlandse kranten en op nieuwswebsites, weten Du Perron en Stehmann. Een jaar of zeven terug begon het hen op te vallen dat zulke nieuwsberichten bij zowel patiënten als artsen regelmatig tot onduidelijkheid en problemen leiden. Tijdens hun medische opleiding maakten ze in de eigen spreekkamers en ziekenhuizen mee dat patiënten valse hoop hadden gekregen door opgeblazen of foutief nieuws. Waar het aan ontbrak, was een algemene, voor iedereen bereikbare plek waar zulke berichten worden voorzien van een korte, begrijpelijke en concretiserende medische beschouwing. Daarom zetten ze Dokter Media op.
Informatie in wachtkamers
Dokter Media begon in 2015 als een kleinschalige nieuwsbrief en werd al snel een volwaardige website. De afgelopen jaren hebben de artsen hun activiteiten kunnen uitbreiden, bijvoorbeeld op de landelijke radio, in podcasts en met informatie op beeldschermen in wachtkamers van ziekenhuizen en huisartspraktijken. Door nieuwsberichten en de achterliggende bronnen steeds volgens een vast stramien te factchecken, ontwikkelden ze bovendien een methode – de Dokter Media-methode – om medisch nieuws systematisch te benaderen. Deze methode maakt inmiddels deel uit van diverse onderwijsprogramma’s op medische opleidingen.
In het boek Dokter, ik las in de krant dat … geven ze aan de hand van ongenuanceerde medische nieuwsberichten die Dokter Media de afgelopen vijf jaar heeft behandeld, een overzicht van wat zoal de revue is gepasseerd. Ze hebben daarvoor de meest aansprekende berichten geselecteerd en de factchecks van dit nieuws (reviews) waar nodig ingekort, uitgebreid of samengevoegd om het leereffect en leesplezier te vergroten. Medische of statistische termen die wellicht tot onduidelijkheid kunnen leiden, zijn terug te vinden in een begrippenlijst met uitleg en voorbeelden.
Stapsgewijs analyseren
Om medisch nieuws goed te begrijpen en op waarde te kunnen schatten, is het handig om enige medische kennis te hebben, maar dit is niet noodzakelijk, zeggen Du Perron en Stehmann. De Dokter Media-methode helpt om stapsgewijs door een nieuwsbericht heen te gaan. Het uitgangspunt bij het beoordelen van medisch nieuws is het nieuwsbericht zelf. Om te beginnen citeren ze daarom de letterlijke kop zoals die in de krant of op internet verscheen. Vervolgens analyseren ze het nieuwsbericht en de originele bron daarvan stap voor stap door steeds dezelfde vier vragen te beantwoorden:
- Wat suggereert de kop?
- Waar komt dit nieuwsbericht vandaan?
- Is dit echt iets nieuws?
- Wat kunnen we hier nu concreet mee?
Kun je eigenaar zijn van data? | En zes andere vragen over data en het recht | Bieneke Braat | The Legal Stuff | hardcover 9789090338552 | € 24,95| 168 pagina’s | datarechtboek.nl
Google en Facebook verdienen miljarden aan advertenties met behulp van gebruikersdata. Sinds de invoering van de privacywet AVG liggen datahandel en het gebruik van persoonsgegevens onder een vergrootglas. En door het Internet of Things verzamelen steeds meer apparaten data. Van wie zijn die data en wat mag je ermee? Van de fabrikant of van de eigenaar van het product of de dienst? En welke regels gelden er als het gaat om persoonsgebonden gegevens? Ook het gebruik van algoritmes die met behulp van artificiële intelligentie en machine learning data analyseren en verwerken, neemt toe. Data worden ook wel de nieuwe olie van de economie genoemd. Algoritmes nemen steeds vaker beslissingen die gebaseerd zijn op data en die grote gevolgen kunnen hebben voor personen. Daarom gelden voor dit soort besluitvorming specifieke regels en is ook hier de vraag gerechtvaardigd wie eigenaar is van de data. Op deze kwesties zoomt ICT- en privacyadvocaat Bieneke Braat in in haar boek Kun je eigenaar zijn van data?
Aan de hand van zeven vragen met praktijkcases bekijkt ze wat het recht over data zegt. Dat gebeurt vanuit het perspectief van de partij die de data maakt of laat maken. Het is daarom vooral interessant voor bedrijven en organisaties die data creëren. De auteur schetst ook een raamwerk voor een volledig nieuwe vorm van databescherming. Verder wordt bekeken welke risico’s er zijn als data in de cloud worden gezet.
Mindgym Journal | Elke dag een prikkelende vraag | Wouter de Jong | Maven Publishing | hardcover 9789493213159 | € 20,99 | 224 pagina’s, in kleur met illustraties van Maartje Kuiper | sportschoolvoorjegeest.nl
Mentaal fit blijven is, zeker tijdens de laatste loodjes van de coronacrisis, niet altijd even makkelijk, maar uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat als je je hersenen traint, je je leven zinvoller en plezieriger kunt maken. Om je hiermee te helpen heeft Wouter de Jong een nieuw (werk)boek uit: Mindgym Journal. Daarvoor beantwoord je iedere dag een grappige, uitdagende of verdiepende vraag. En die luttele vijf minuten schrijven per dag leveren je heel wat mentale voordelen op, weet de auteur. Van journaling word je namelijk creatiever, minder gestrest, productiever en gelukkiger.
Mindgym Journal maakt deel uit van de Mindgym-reeks, waaronder de eerdere boeken Mindgym: Sportschool voor je geest, Mindgym: Work-outs, en het kinderboek Superkrachten voor je hoofd.
Deze bijdrage komt uit IP #4/2021. Het hele nummer kun je hier lezen.