Tip voor een boek, onderzoek, paper of ander geschreven werk dat interessant zou kunnen zijn voor collega-IP’ers? Laat het weten via redactie@informatieprofessional.nl.
VOLWASSEN DIGITALE OVERHEID
Arjan Widlak | Boom uitgevers | paperback 9789462362536 | e-book 9789051891935 | € 49,50 | 374 pagina’s
De digitalisering van de overheid is een groot goed. Ze heeft gezorgd voor verbetering van de efficiëntie. Tegelijkertijd voltrekken zich catastrofes. De toeslagenaffaire is het symbool geworden van maatschappelijke problemen die mede voortkomen uit de digitalisering van de overheid, zoals de toenemende schuldenproblematiek, de verminderde wendbaarheid van overheden en de erosie van de rechtsbescherming voor burgers. Het zijn symptomen van structurele problemen in de organisatie van de digitale overheid, weet Arjan Widlak (directeur en onderzoeker bij Stichting Kafkabrigade) die in zijn boek een overzicht biedt ‘dat nodig is voor openbaar bestuur met een menselijk gezicht in een digitale tijd’. Daarnaast illustreren tientallen columns hoe de digitalisering concreet wordt in het leven van mensen.
THE TROUBLE WITH BIG DATA
How Datafication Displaces Cultural Practices | Jennifer Edmond, Nicola Horsley, Jörg Lehmann, Mike Priddy | Bloomsbury | bloomsburycollections.com/book/the-trouble-with-big-data-how-datafication-displaces-cultural-practices/
DANS tipt dit boek over de uitdagingen die onze maatschappij tegemoet gaat met big data. Het is open access beschikbaar via het Bloomsbury Open Programme dat gefinancierd wordt door het Trinity College Dublin, DARIAH-EU en de Europese Commissie. Een van de grootste drijfveren van technologische ontwikkelingen en innovatie zijn big data. Terwijl de term big data inclusief en alomvattend klinkt, zijn bigdata-aanpakken vaak selectief en worden bronnen uitgesloten die niet effectief gestructureerd, gerepresenteerd of zelfs gedigitaliseerd kunnen worden, menen de auteurs. Het boek kijkt naar big data vanuit een cultuurperspectief. Voortbouwend op onderzoek uitgevoerd binnen het Knowledge Complexity (KPLEX)-project, waarin DANS een van de partners was, richten de auteurs zich op gebieden zoals data en taal, data en zingeving, data en macht, data en onzichtbaarheid, en aggregatie van big data. Hoe culturele praktijken verdrongen worden maar tegelijkertijd weerstand bieden tegen massale dataficatie kan leerzaam zijn voor de kritische benadering van bigdataonderzoek en -innovatie.
LUISTEREN IS GOUD
Verdiep relaties, maak organisaties menselijker en geef groei gehoor | Eric de Haan | Boom uitgevers | paperback 9789024447510 | € 25 | e-book 9789024447527 | € 19,95 | 144 pagina’s
Als samenleving lijken we de kunst van het luisteren te hebben verleerd. Op landelijk niveau zijn de toeslagenaffaire en de gasboringen in Groningen daar een pijnlijk voorbeeld van. In dit tijdperk van ‘ver-ikking’ worden we vooral aangemoedigd om naar onszelf, onze innerlijke stem en ons onderbuikgevoel te luisteren, en als we wel naar anderen luisteren, is onze aandachtspanne vaak maar kort en zijn we geneigd de ander geregeld in de rede te vallen. Een zorgelijke trend, vindt Eric de Haan, want gehoord, gezien en erkend worden is een diepmenselijke behoefte en cruciaal voor ons welzijn. Dat geldt ook voor klanten en medewerkers. Met zijn boek wil De Haan het luisteren weer hoog op de agenda zetten. Hij biedt een raamwerk met luisterprincipes, best practices en gesprekstechnieken, waarmee je het luisterend vermogen en daarmee de menselijkheid van je organisatie kunt vergroten.
HET DIALECTENDOEBOEK
De schatkamer van 90 jaar Meertens Instituut | Marc van Oostendorp en Simone Wolff, red.| Uitgeverij Sterck & De Vreese| paperback 9789056158873 | € 17,50 | 192 pagina’s
Met deze publicatie wil het Meertens Instituut, dat in 1930 werd opgericht als het Centraal Bureau voor de Nederlandsche en Friesche dialecten, de samenleving betrekken bij de viering van het negentigjarig jubileum – Het Dialectendoeboek vormt het sluitstuk van dit jubileumjaar.
Al negentig jaar houdt het Meertens Instituut zich bezig met collectievorming. Toen Piet Meertens op 1 juli 1930 secretaris van het bureau werd, kreeg hij de opdracht om een dialectatlas te maken. Daartoe werd eind 1931 de eerste vragenlijst verstuurd aan ongeveer 6500 informanten in het Nederlandse taalgebied. Het versturen van papieren vragenlijsten ging door tot 2005; daarna stapte het Meertens Instituut over op digitale vragenlijsten. Nu is een groot deel van de gegevens digitaal beschikbaar gemaakt, en zijn de vragenlijsten terug te vinden in de Vragenlijstenbank en de dialectkaarten die eruit voortvloeiden in de Kaartenbank. In Het Dialectendoeboek laten 41 onderzoekers uit Nederland en Vlaanderen in 37 bijdragen zien wat de databanken zoal prijsgeven. Bijvoorbeeld dat je in het Gronings en Fries het onderwerp van een zin soms kunt weglaten, net als in het Italiaans. De hoofdstukken zijn aangevuld met QR-codes om de lezer aan te moedigen eens in de databanken rond te struinen.
AI IN DE PRAKTIJK
In drie stappen kunstmatige intelligentie in je organisatie | Hennie Huijgens | Boom uitgevers | paperback 9789024444168 | € 23,50 | e-book 9789024444175 | € 17,95 | 176 pagina’s | ai-in-de-praktijk.nl
AI wordt met de dag belangrijker voor organisaties en is ingewikkeld, maar we kunnen de implementatie ervan niet alleen aan programmeurs overlaten, vindt auteur Hennie Huijgens. Organisaties en hun leiders moeten ook zelf bedenken hoe AI kan helpen hun bedrijfsprocessen te verbeteren. Het boek legt uit hoe zij in drie praktijkgerichte stappen een plan kunnen maken. ‘In de eerste stap verken je de ethische aspecten, kansen en risico’s. Vervolgens werk je een concreet toepassingsplan uit. In de laatste stap bepaal je de prioriteiten en zorg je dat de AI-plannen ingebed worden in bestaande systemen van de organisatie.’ Dit boek gaat niet over moeilijke algoritmes en complexe programmering, belooft Huijgens. Het is bedoeld voor iedereen die zich wil voorbereiden op de komst van AI: van managers tot data-analisten en van businessconsultants tot projectleiders. Met voorbeelden van onder andere banken, politie en supermarkten.
Huijgens onderzoekt als zelfstandig AI-specialist de effecten van kunstmatige intelligentie op de industrie. Verder doceert hij over dit onderwerp aan de Hogeschool Utrecht en ontwikkelde hij het onlineleerprogramma AI in Practice.
HET BEGIN VAN ALLES
Een nieuwe geschiedenis van de mensheid | David Graeber en David Wengrow | vertaling Bart Gravendaal en Rogier van Kappel | Maven Publishing | paperback 9789493213265 | € 35 (e-book volgt later) | 656 pagina’s
Deze Nederlandse vertaling van het alom geprezen The Dawn of Everything, a New History of Humanity van antropoloog David Graeber en archeoloog David Wengrow verschijnt op 31 maart. De woorden in het originele boek bleken helaas de laatste van Graeber, die kort na het afronden ervan overleed. Als auteur van Schuld, de eerste 5000 jaar en Bullshit Jobs, en als grondlegger van Occupy Wall Street was hij een iconisch denker en activist. Samen met Wengrow werkte hij twintig jaar aan The Dawn of Everything/Het begin van alles.
In het boek betogen de auteurs dat we op een nieuwe manier naar de geschiedenis van de mensheid moeten kijken. De archeologische vondsten van de afgelopen twintig jaar stroken namelijk totaal niet met wijds geaccepteerde grote narratieven zoals die van Steven Pinker, Jared Diamond en Yuval Noah Harari. Uit dit nieuwe bewijsmateriaal, ontdekt door klimaatverandering en ontbossing, blijkt dat onze verre voorouders al veel eerder dan tot nu werd aangenomen in florerende samenlevingen leefden met allerlei structuren, zonder hiërarchie, kapitalisme of uitsluitend mannen aan de top. De geschiedenis laat zien dat ongelijkheid en discriminatie niet ingebakken hoeven te zitten in een complexe samenleving. Als we dit idee loslaten, kunnen we met meer inventiviteit en daadkracht onze huidige samenleving inrichten, aldus de auteurs.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #2-2022. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.