Tip voor een boek, onderzoek, paper of ander geschreven werk dat interessant zou kunnen zijn voor collega-IP’ers? Laat het weten via redactie@informatieprofessional.nl.
GRENZE(N)LOZE TAAL
Een veelzijdige blik op taalvariatie | Jos Swanenberg, Kristel Doreleijers | Sterck & De Vreese | paperback 9789464713008 | € 24,90 | 240 pagina’s
Het Meertens Instituut geeft elk jaar in januari een nieuwjaarsboekje uit over een onderwerp dat centraal staat in het taal- en cultuuronderzoek. De nieuwste editie gaat over grenze(n)loze taal. Taal vormt ons dagelijks leven, maar is dat wat we zeggen echt grenzeloos? In dertien bijdragen laten wetenschappers zien hoe taal geografische, sociale en culturele grenzen overstijgt – of juist bevestigt. Zo valt er te lezen over de invloed van muziek op taalvariatie en de betekenis van achternamen door de eeuwen heen. Ook actuele onderwerpen komen aan bod, zoals de dekolonisatie van taalgebruik in archieven en de taal van jongeren vandaag de dag. Het boek is samengesteld onder redactie van Jos Swanenberg en Kristel Doreleijers, onderzoekers van de afdeling Linguïstiek en Taalvariatie van het Meertens Instituut. Kunstenaar en artist in residence Tom Heerschop maakte de illustraties.
WAT IS NOU WAAR?
Zeven regels om helder te denken in verwarrende tijden | Rik Peels en Jeroen de Ridder | Uitgeverij Balans | paperback 9789463822688 | € 21,99 | 224 pagina’s
Wie of wat moet je, in deze explosieve en verwarrende tijden, nog geloven als feiten ineens ook maar een mening zijn of eenvoudigweg worden vervangen door alternatieve feiten? Als onwelgevallige informatie opeens nepnieuws heet? Als mensen gevangen zitten in bubbels waar nooit meer tegenstemmen klinken?Wat je denkt en gelooft doet ertoe, weten de auteurs. Het bepaalt hoe je handelt, op wie je stemt, of je je laat vaccineren, of je gaat protesteren, of je je afkeert van Den Haag en of je de media vertrouwt. Als goed onderbouwde meningen ooit van belang waren, dan is het nu, maar hoe bepaal je je standpunt? Hoe onderscheid je betrouwbare informatie van onbetrouwbare? Rik Peels en Jeroen de Ridder, beiden hoogleraar aan de VU, bieden op basis van inzichten uit de filosofie, psychologie en journalistiek zeven handzame regels om beter te kunnen denken in een wereld die wordt verscheurd door desinformatie en polarisatie.
JE COLLECTIEREGISTRATIE VERRIJKEN MET TERMEN
Nine Claassen | Erfgoedhuis Zuid-Holland | de factsheet is hier gratis in te zien of te downloaden
Bij het digitaliseren en registreren van collecties is het toevoegen van termen essentieel – of het nu gaat om objectsoorten, materialen of makers. Maar welke termen kies je? En waar vind je ze? Een nieuwe factsheet van Erfgoedhuis Zuid-Holland wijst de weg bij het gebruik van terminologiebronnen. ‘Als datacleaner bij Erfgoedhuis Zuid-Holland krijg ik veel vragen over terminologiebronnen’, zegt Nine Claassen op de NDE-site. ‘Wat is een thesaurus? Hoe kies je termen? Wat is het Termennetwerk en hoe gebruik je het? Zijn termenlijsten gratis te gebruiken? Deze vragen waren voor mij aanleiding om de factsheet te maken.’
De factsheet is geschikt voor iedereen die termen wil gebruiken om collecties goed te beheren en te ontsluiten. ‘Er zijn al zoveel termenlijsten die je werk makkelijker kunnen maken. Deze kun je direct voor je eigen collectieregistratie inzetten’, aldus Claassen.
GELEZEN – ARTIKELEN
In de reguliere en aanpalende (sociale) media komen soms ook vakrelevante artikelen voorbij. Hieronder een kleine selectie.
> In de slipstream van de commotie over het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) publiceerde het tijdschrift GEN een artikel over een ander gevoelig archief: dat van de Oost-Duitse geheime dienst Stasi.
> Schrijver en filosoof Maxim Februari schreef een opiniërend artikel over hoe de digitale transformatie de fundamenten van onze rechtsstaat op hun kop zet. ‘De overgang van papier naar gedigitaliseerde data haalt alles overhoop.’
> Wereldwijd duiken er steeds vaker giftige (arsenicumhoudende) boeken op in oude collecties. De bibliotheek van de UvA heeft daarom besloten om voorzorgsmaatregelen te nemen: met handschoen en inleggers, aldus Folia.
> De Volkskrant dook in het afscheid nemen van bigtech-apps, ‘iets wat mensen en organisaties meer dan ooit bereid lijken te doen’. Inclusief lijstje met alternatieve apps, zoals Signal en Bluesky.
Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #1-2025. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.
