Christelijke basisscholen mogen ‘niet-passende’ boektitels weren, Stichting Lezen protesteert

Protestants-christelijke scholen kunnen vanaf komend schooljaar kiezen voor een pakket dat speciaal voor hen is samengesteld volgens een nieuw ‘standing order’ van stichting NBD Biblion. Het betekent dat de scholen kunnen kiezen voor een boekenpakket zonder ‘niet-passende titels’. Volgens Stichting Lezen raakt dit aan het recht van kinderen om toegang te krijgen tot de volle breedte van wat er te lezen valt.

NDB Biblion meldde in juni dat christelijke scholen voortaan hun schoolbibliotheek via een op hen afgestemde standing order zelf kunnen invullen. Deze standing order bevat boeken geschikt voor scholen waar de algemene protestantse normen en waarden worden nageleefd. De standing order volgt na een geslaagde pilot vorig jaar in samenwerking met Bibliotheek Noord-Veluwe.

De stichting laat weten dat verschillende bibliotheken die collectioneren voor christelijke basisscholen aangaven dat het standaard ‘de Bibliotheek op school aanbod ‘niet helemaal aansloot bij hun behoeften’. Ofwel boekendie niet passen bij de geloofsovertuiging, ‘bijvoorbeeld vanwege de aanwezigheid van magie of de evolutietheorie’.

‘Patroon al langer zichtbaar’

De stap komt NDB Biblion op kritiek te staan van kinderboekenauteur Janneke Schotveld. Ze schrijft in de Volkskrant dat het aan een principiële vraag raakt: moet een schoolbibliotheek een selectie van verhalen zijn die binnen een levensbeschouwing past, of moet een schoolbibliotheek een afspiegeling zijn van de wereld?

Ook Stichting Lezen hekelt het besluit van NDB Biblion. ‘Een “op de identiteit afgestemd” boekenpakket is een breuk met wat het uitgangspunt van elke (school)bibliotheek zou moeten zijn.’ Volgens Stichting Lezen gaat het niet om een incident. ‘Wij zien het patroon al langer, ook in onze eigen contacten met scholen en bibliotheken.’ Het gaat bijvoorbeeld om schoolbesturen die weigeren samen te werken met de bibliotheek omdat die ook boeken over de LHBTIQ+-gemeenschap aanbiedt. Of schrijvers die niet meer welkom zijn omdat hun werk niet meer ‘past bij de identiteit van de school’.

‘Geef kinderen toegang tot de volle breedte’

De stichting wijst op het Gezamenlijk Collectieplan 2026-2030 van de bibliotheeksector en het IFLA-UNESCO Manifest Schoolbibliotheek 2025. ‘Geen enkel kind mag de toegang tot een open, inclusieve collectie ontzegd worden op grond van ideologische, politieke of religieuze overtuiging.’

‘Geef kinderen toegang tot de volle breedte’, aldus Stichting Lezen. De organisatie roept scholen, besturen en beleidsmakers op om vast te houden aan het uitgangspunt dat schoolbibliotheek er is voor ieder kind, met dezelfde brede, diverse collectie. ‘Omdat verhalen kinderen in aanraking brengen met wat ze nog niet kennen.’