Bruno Duarte Eiras, vicevoorzitter van vereniging BAD en hoofd van de afdeling Openbare Bibliotheken van het ministerie van Culturele Zaken in Portugal, over de IP-ontwikkelingen in het zuidelijke land.
Door de redactie
Waar staat BAD voor en hoelang bestaan jullie al?
‘BAD is een afkorting van a associação Portuguesa de Bibliotecários, Arquivistas e Documentalistas, ofwel de Portugese vereniging van bibliothecarissen, archivarissen en documentalisten. Een non-profitorganisatie die in 1973 is opgericht.’
Wie zijn jullie leden?
‘BAD heeft ongeveer 900 leden; het merendeel individueel maar we hebben ook veel collectieve lidmaatschappen. Onze doelgroep bestaat uit diensten van openbaar bestuur en de particuliere sector.’
Werkt BAD met (werk)groepen?
‘BAD heeft altijd diverse werkgroepen gehad, meestal gevormd op basis van de typologie van de organisaties, maar er zijn ook diverse themagroepen. Op dit moment hebben wij acht onderdelen: vijf groepen voor de bibliotheken, twee groepen voor de archieven en één groep voor de musea.’
BAD heeft een portaal met adressen van bibliotheken en archieven. Zijn deze organisaties lid van jullie?
‘Een van de werkgroepen van BAD is ooit begonnen met het samenstellen van een lijst van bibliotheken in Portugal. Vervolgens hebben de andere werkgroepen dit initiatief opgepakt en de databank uitgebreid met alle bestaande organisaties in de informatiesector, leden en niet-leden van BAD.’
Wat zijn de doelen van BAD?
‘Een belangrijke doelstelling is het behartigen van de belangen van onze leden. Dat is heel breed en bevat alle aspecten die verband houden met de activiteiten van de leden evenals hun loopbaan. Daarnaast wil BAD de samenwerking in de sector versterken, relevant onderzoek stimuleren en de wetenschappelijke, technische en culturele kennis van informatiespecialisten bevorderen. Verder stimuleert ze de discussie over de identiteit en professionele ethiek van het vak, verdedigt ze het recht op informatie en is ze betrokken bij de besluitvorming op het gebied van planning, implementatie en reorganisatie van informatiesystemen. Op dit moment zijn wij bezig om de statuten van de vereniging aan te passen aan de huidige behoeften van het beroepsveld.’
Zijn er wettelijke verplichtingen en rechten die het werk van Portugese bibliotheken beïnvloeden?
‘Er bestaat hier een wet die een bewaarplicht van alle publicaties in Portugal dicteert. Er zijn diverse bibliotheken verspreid door het land die alle in Portugal gepubliceerde documenten bewaren. Bovendien moeten de bibliotheken rekening houden met de wetgeving die gerelateerd is aan auteursrecht en copyright. Helaas zijn er geen andere wettelijke kaders zoals de verplichting dat er een bibliotheek in elke gemeente moet zijn.’
Hoe gaat het op dit moment met de arbeidsmarkt voor IP’ers in Portugal?
‘Die is niet erg gunstig. De afgelopen jaren zagen we een groter aantal vacatures in de publieke sector en in sommige gevallen ook private sector – denk aan consultancy en datamanagement. En op dit moment beweren de belangrijkste opleidingen dat ze bijna 100 procent van hun studenten een baan kunnen garanderen. Maar in de huidige situatie, met de coronacrisis, zal de arbeidsmarkt zeker weer krimpen.’
Wat is volgens BAD de belangrijkste ontwikkeling in de toekomst?
‘Om te blijven groeien in een complexe samenleving met veel uitdagingen moet BAD zich bewijzen als een representatieve vereniging. Hiervoor zal ze deuren moeten openen, verbindingen moeten leggen met andere professionals en erkenning moeten krijgen van overheid en politieke instellingen. Wij moeten laten zien dat informatiespecialisten praktische en intelligente oplossingen kunnen bedenken voor het dagelijks, zakelijk en administratief leven.’
Is er in Portugal een universitaire opleiding voor IP’ers? En hoe is de opleiding en kwalificatie van bestaande professionals?
‘Het hoger onderwijs voor informatiespecialisten in Portugal begon in 1887 met de oprichting van de opleiding Hogere bibliothecaris-archivaris. Deze werd in 1982 beëindigd en vervangen door de opleiding Documentaire Wetenschappen, die de bibliotheeksector scheidde van de archiefsector. Vanaf die periode tot 2010 was er een postdoctorale opleiding Documentaire Wetenschappen, toegankelijk voor degenen die al een diploma hadden. Met het Bolognaproces werden deze postgraduaten omgezet in masters. Momenteel is er een trainingsaanbod op het niveau van masters en doctoraten dat verschillende onderzoekstrends volgt op het gebied van documentaire wetenschappen, informatiekunde en informatiecuratorschap.’
Deze bijdrage komt uit IP #4/2020. Het gehele nummer kun je hier lezen.