Buitenland: CILIP: ‘De impact van de Brexit is nog onduidelijk’

De Britse CILIP is met bijna tienduizend leden een van de grootste bibliotheekorganisaties ter wereld. CEO Nick Poole en Andrew Grave, medewerker Werkgeversrelaties, belichten de ontwikkelingen.

Door: Marja Kingma

Wanneer is CILIP opgericht? En hoeveel leden telt de vereniging op dit moment? 

‘CILIP is opgericht in 2002, als gevolg van een fusie tussen de UK Library Association (1877, Royal Charter (1898)) en het Institute of Information Scientists (1958). Het is een van de grootste bibliotheekorganisaties ter wereld met zo’n tienduizend individuele leden.’

Op welke professionals richten jullie je? 

‘CILIP heeft leden in alle sectoren, wat uniek is in Groot-Brittannië. Functieomschrijvingen zijn breed en variëren van een bibliothecaris in een openbare bibliotheek, een academische liaisonsbibliothecaris tot informatiearchitecten, kennisadviseurs en data-analisten. Sleutelgebieden omvatten overheid en infrastructuur, gezondheidszorg, hoger onderwijs, bedrijfs- en openbare bibliotheken.’

‘Verder richten we ons op (lokale) overheden, bij wie wij voortdurend het belang van informatiegeletterdheid, bibliotheken en informatieprofessionals bepleiten. Ook de werkgevers van onze leden rekenen we tot onze doelgroep. Dat geldt ook voor de bibliotheekscholen, zowel in Groot-Brittannië als in het buitenland, voor wie wij cursussen accrediteren. Tot slot noemen we de gebruikers van openbare bibliotheken, alsmede een breder publiek waarop wij onze campagnes Libraries Deliver en Libraries Week richten. En niet te vergeten de leveranciers in het vakgebied, die onze prijzen, campagnes en conferenties sponsoren.’

Wat ziet CILIP als zijn voornaamste rol? 

‘We moeten ervoor zorgen dat het bibliotheek-, informatie- en kennisvak zich blijft veranderen en aanpassen om te kunnen voldoen aan toekomstige maatschappelijke verwachtingen. Hiertoe richten wij ons op vier prioriteiten. Denk bijvoorbeeld aan belangenbehartiging namens ons vakgebied bij werkgevers, politici en het publiek. Daarnaast is er de handhaving van professionele standaarden en kwalificaties ten behoeve van een adequaat opgeleide vakgroep. Ook ondersteunen wij de professionele ontwikkeling en opleiding voor mensen werkzaam in bibliotheken en informatie- of kennismanagement. Ten slotte helpen wij onze leden met het opbouwen van een succesvolle carrière als informatieprofessional.’

Hoe wordt CILIP gefinancierd?

‘In tegenstelling tot wat soms wordt gedacht, ontvangt CILIP geen overheidsgeld. Als organisatie beschikken we over verschillende inkomstenstromen. Uiteraard vormen de lidmaatschapscontributies, samen met de baten uit evenementen en trainingen, een groot onderdeel van onze inkomsten.’ 

‘Om het lidmaatschap betaalbaar te houden, verwerft CILIP inkomen uit andere bronnen, zoals onze eigen uitgeverij Facet Publishing, die meer dan vierhonderd boektitels publiceert. Facet is daarmee uitgegroeid tot een leidende internationale uitgever voor informatieprofessionals. Het ledenblad Information Professional draagt eveneens een behoorlijk steentje bij.’ 

‘Verder bezitten we een eigen gebouw in hartje Londen. Wij verhuren onze ruimtes als vergader- en kantoorruimte. Ten slotte ondersteunen sponsors en subsidiënten het tot stand komen van bijzondere projecten. Zo financiert de Arts Council of England het project Working Internationally for Public Libraries dat Engelse openbare bibliotheken met internationale partners verbindt.’

Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen voor 2020 en verder? 

‘We denken hard na over mogelijke ontwikkelingen gedurende de komende twintig à dertig jaar en hun gevolgen voor het vak. Ten eerste zal de Britse bevolking toenemen met tien tot twaalf procent, dus moeten we als informatieprofessionals slimme manieren bedenken om meer mensen te helpen zonder enorm te hoeven investeren in menskracht en gebouwen, want daar is geen geld voor. Ten tweede valt de scheiding tussen verschillende informatieomgevingen (thuis, werk, school) weg. Hoe spelen we daarop in? Ten derde dienen we een evenwicht te vinden tussen de enorme mogelijkheden die data, AI en machine learning bieden en de risico’s van toenemende sociale ongelijkheden. Daarom is het essentieel dat informatieprofessionals in het hart van de voortschrijdende digitale transformatie staan.’

Bestaan er wettelijke kaders die het vak beïnvloeden? 

‘Die zijn er volop! De Britse wetgever doet zijn best de digitale veranderingen bij te houden. Het meest actuele voorbeeld: de focus op dataprivacy. Hoe kunnen we persoonsgegevens het best beschermen en hoe ver mag de staat gaan bij het toepassen van digitale surveillance? Waar ligt de balans tussen veiligheid en privacy? Verder is de recente wetgeving rondom auteursrecht duidelijk niet flexibel genoeg om de geldstromen die technologie genereert te ondersteunen. Maar ook, en misschien wel belangrijker, zijn de rechten en wetten rond gelijkheid die we moeten inbedden in ons werk.’

Hoe is het gesteld met de werkgelegenheid in Groot-Brittannië? Wat zijn de verwachtingen voor de toekomst?

‘Werkgelegenheid is een heel gemengd plaatje. Scholen en openbare bibliotheken hebben door bezuinigingen aanzienlijke aantallen professionele krachten verloren. Gezondheidszorg, hoger onderwijs, de juridische en financiële sector trekken juist meer informatieprofessionals aan. De algehele trend is dat hoe duidelijker een organisatie merkt dat informatiemanagement bijdraagt aan haar succes, hoe waarschijnlijker het is dat ze investeert in professionele bibliothecarissen.’

‘We maken vorderingen bij het kweken van begrip bij het ministerie van Onderwijs voor het belang van kennis en informatie op scholen. Echter, er bestaan ernstige vragen over de toekomstige rol van het vakgebied in openbare bibliotheken, waar de nadruk verschoven is van kennis, informatie en leren naar het organiseren van activiteiten. We krijgen daardoor de vraag of openbare bibliotheken nog wel informatieprofessionals nodig hebben.’ 

Welk effect zal de Brexit hebben op de Britse bibliotheken?

‘Brexit is niet één ding en er is niet één oorzaak aan te wijzen. Het is het product van een dynamiek van veertig jaar sociale, economische en politieke factoren die samenkomen in een enkele beslissing over de relatie die ons land nu krijgt met de Europese Unie.’ 

‘Pas als die nieuwe relatie vorm krijgt, zal duidelijk zijn wat het vertrek uit de EU gaat betekenen voor de sector. Verschillen tussen de Britse en de EU-wetgeving kunnen grote gevolgen hebben, bijvoorbeeld voor het auteursrecht en gerelateerde intellectuele eigendomsrechten.’ 

‘Brexit heeft nu al een belangrijke impact op bibliotheken in het hoger onderwijs vanwege de onzekerheid over toegang tot de subsidieprogramma’s Erasmus en Horizon2020. De voortdurende onduidelijkheid over de verblijfsstatus van niet-Britse EU-burgers die in ons land wonen en werken, helpt daarbij ook niet.’

‘Ook weten we dat het incasseringsvermogen van Britse bibliotheken na tien jaar bezuinigingen beperkt is. En we realiseren ons dat de Brexit samenvalt met een toename van nationalistisch populisme, een groeiend aantal gevallen van discriminatie, economisch isolationisme en een duidelijk anti-intellectuele agenda wereldwijd.’

‘Het is onze morele plicht als informatieprofessionals deze ontwikkelingen te bestrijden, ten behoeve van onze gebruikers. Daarom is het zo belangrijk dat in deze tijd van grote veranderingen we als CILIP duidelijk en standvastig zijn in onze waarden.’

Marja Kingma is curator Dutch Language Collections bij de British Library in Londen

Deze bijdrage komt uit IP nr. 2 / 2020. Het gehele nummer kun je hier lezen.