Waar we regelmatig op het gevaar van AI worden gewezen, zou de technologie ook voor ons kunnen werken bij het volgen van het nieuws. Sanne Vrijenhoek onderzocht in haar proefschrift hoe technologie de positie van journalistieke redacties kan versterken. ‘Gepersonaliseerde nieuwsaanbevelingen zouden mensen ook uit hun bubbel kunnen halen.’
Volgens Vrijenhoek liggen er kansen voor een gepersonaliseerd nieuwsaanbod. ‘Wat een nieuwsartikel nieuwswaardig of belangrijk maakt, ligt heel genuanceerd. Dit kan nu nog niet voldoende door zo’n aanbevelingssysteem voorspeld worden. Als we technologie hebben die is gemaakt voor journalistieke redacties en als doel heeft om je goed te informeren, kan dat een meerwaarde hebben.’ Vrijenhoek raadt aan om klein te beginnen. ‘Begin met iets dat iedereen begrijpt en waarvan je kan controleren dat het werkt.’
Filterbubbel
Het gevaar bij nieuwspersonalisatie is dat je meer van hetzelfde krijgt voorgeschoteld. Daardoor kan je in een bubbel terechtkomen en zie je nooit andere meningen. Maar je kunt technologie ook iets laten doen waardoor je juist uit die bubbel komt, stelt ze. ‘Het is heel makkelijk om te zeggen wat je niet wil: geen filterbubbel bijvoorbeeld. Maar hoe zou een goed filtersysteem er wél uitzien? We zijn niet gewend om te zeggen wat we wel willen. In mijn onderzoek neem ik een voorschot op die vraag en probeer ik een brug te slaan tussen abstracte journalistieke waarden, zoals diversiteit, en concrete technische implementaties.’
Als voorbeeld geeft Vrijenhoek een nieuwssite waar je een kopje kan maken: ‘Politieke standpunten die je nog niet kent’. ‘Of je kunt een aanbevelingssysteem maken dat alle politieke partijen evenveel laat zien aan de lezer. Maar je zou ook kunnen zeggen dat de partijen met de meeste stemmen de meeste aandacht moeten krijgen. Voor beide standpunten is iets te zeggen. Het is belangrijk dat redacties eerst uitvogelen hoe een divers nieuwsaanbod er voor hen precies uitziet; daarna kunnen de techneuten ermee aan de slag.’
Sanne Vrijenhoek promoveert 1 juli bij de Faculteit der Rechtsgeleerdheid (UvA) op haar onderzoek ‘Building normative diversity into algorithmic news recommendations’.