Vrouwen met Baarden
Door: Tjarda de Haan en Robert Jansma
Op 15 januari 1994 opende De Digitale Stad (DDS) in Amsterdam haar virtuele poorten. DDS, de eerste virtuele stad in de wereld, maakte het internet (gratis) toegankelijk voor het grote publiek in Nederland. Voor veel mensen betekende DDS de eerste kennismaking met de mogelijkheden van internet.
De metafoor van de stad kwam tot uiting in de website van DDS. Er waren pleinen (ontmoetingsplaatsen rondom thema’s), ‘bewoners’ (gebruikers) konden een eigen ‘huis’ (een webpagina) bouwen, e-mailen, deelnemen aan discussiegroepen, chatten in cafés en rondwandelen in en meebouwen aan de ‘Metro’. Porno, zo oud als de weg naar Rome, drong ook al snel door in vele vormen en op verschillende plekken van de virtuele stad. Nieuwe wegen werden bewandeld en grenzen verlegd.
Actie
Drie kunstenaressen, Jetty Verhoeff, Ine Poppe en Agnes de Ruijter, verkenden het nieuwe medium, het wereldwijde web, al in een vroeg stadium. Vrouwen vormden in de begintijd nog een minderheid op het internet en in DDS, en, observeerde Ine Poppe, ‘vooral diegenen die wat initiatief tonen’. Vooral mannen waren actief. En vele zochten vooral naar sex, babes en porn. Tijd voor actie.
Baard en snor
De drie pionierende vrouwen startten daarom het project Vrouwen met Baarden. In een Playboy-achtige stijl presenteerden ze vrouwen als pin-ups, uitgerust met baard en snor. Vanaf 1 januari 1997 verscheen elke eerste dag van de maand een nieuwe hairy babe of the month. ‘Vroeger werden vrouwen met baarden tentoongesteld op de kermis. Tegenwoordig heeft elke macha haar eigen ladyshave,’ pronkt op de site.
Parodie
De baard symboliseerde kracht. ‘Vrouwen met baarden sprak tot onze verbeelding, niet omdat de baard staat voor mannelijk, maar vanwege zijn kermis-achtige kwaliteit: het beeld van een vrouw met baard roept verwarring op over de sexe van degene die op de foto staat.’ Wie zocht op sex, babes en porn vond de (te downloaden) kalender met foto’s van krachtige, sensuele vrouwen, én een omschrijving van hun ambities: levensstijl, fascinaties en beroep. De populaire parodie op porno was te vinden op www.dds.nl/~beards en is vertoond op diverse tentoonstellingen over netkunst.
Schatkamer van digitale erfgoed opgegraven
Onlangs is De Digitale Stad, een schatkamer met digitaal erfgoed, ‘opgegraven’ en duurzaam opgeslagen voor toekomstige generaties door Amsterdam Museum, Waag Society, Universiteit van Amsterdam en het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. De teruggevonden data zullen in de toekomst worden ontsloten voor publiek en wetenschappelijk onderzoek (voor meer informatie zie hart.amsterdammuseum.nl/freeze). Vanwege de privacygevoelige data hebben we ons hier beperkt tot openbare informatie die we gevonden hebben in het wekelijkse online magazine van DDS ‘De Digitale Stedeling’, het ‘Baardenarchief’ op DDS en de Wayback Machine. Met dank aan universitair docent Gerard Alberts, Theun van den Doel en de studenten van het college ‘History of Digital Cultures 2018’ van de Universiteit van Amsterdam.
Bronnen
> web.archive.org/web/19970720125023/www.dds.nl/~krantb/0297/beards.html
> www.jet.dds.nl/baardenarchief/index_n.html
> Webarchief van De Digitale Stedeling (1996-1999): web.archive.org/web/20001005103843/http://www.dds.nl:80/~krantb/archief.html
Tjarda de Haan is webarcheoloog, conservator digitaal erfgoed en programmamanager ‘Bronnen van Verandering’ bij Atria.
Robert Jansma is webarcheoloog, student en assistent-docent Computer Science aan Universiteit van Amsterdam.
Deze bijdrage komt uit IP nr. 2 / 2018. Het gehele nummer kun je hier lezen.