HET GEHEIM VAN DE PRATENDE MACHINE
Hoe chatbots ons betoveren met woorden | Antal van den Bosch | Uitgeverij Prometheus | paperback 9789044658750, € 20,99 | 192 pagina’s
Chatbots lijken te denken, maar schijn bedriegt. AI-onderzoeker en taalmodelspecialist Antal van den Bosch laat zien wat er werkelijk gebeurt als je met een chatbot praat: je praat niet met een meedenkend anoniem mens, maar met een systeem dat woord voor woord voorspelt wat er zou kunnen volgen, zonder te begrijpen wát het zegt. We praten dus feitelijk met een briljant, behulpzaam orakel. Het boek is een toegankelijke inleiding in de wereld van AI. Welke ontwikkelingen vanaf de Tweede Wereldoorlog leidden uiteindelijk tot ChatGPT en Claude? Hoe werken deze chatbots? Waarom laten we ons zo makkelijk misleiden? Zijn er alternatieven voor de wedloop van de Amerikaanse bigtechbedrijven: moet het allemaal steeds méér, groter, energieslurpender? Geen paniek, wel een wake-upcall: ‘Wie chatbots inzet zonder het verhaal erachter te begrijpen verliest langzaam de regie.’
LOSKOMEN VAN BIG TECH
Je eigen cloud met een synology NAS | Hans Frederiks | Van Duuren Media | paperback 9789463564205, € 29,99 | 216 pagina’s
Google analyseert je foto’s voor advertenties, Microsoft scant je documenten, en dankzij de Amerikaanse Cloud Act kan de overheid toegang eisen tot al je data, ook als die op Europese servers staan. Op zich is het niet verwonderlijk dat steeds meer mensen ongemakkelijk worden van de macht van Amerikaanse techgiganten. Maar hoe kom je er los van zonder je digitale leven overhoop te gooien? Dit boek biedt een praktische gids om je eigen cloud op te zetten met een Synology NAS. Het is de echte ervaring van een Nederlands gezin en een klein bedrijf, die volledig proberen over te stappen. Met een investering van ongeveer 750 euro bouw je een complete vervanging voor Google Drive, Google Photos en Microsoft Office. Het boek heeft wel een eerlijke conclusie: complete loskoppeling lukt helaas niet altijd (‘Google Maps blijft waarschijnlijk op je telefoon’), maar je krijgt wel controle terug over je meest persoonlijke data.
WHY DATA WINS
Transformeer je organisatie tot een data-driven powerhouse in 7 essentiële stappen | Joachim De Vos | Lannoo Uitgevers | hardcover 9789059963979, € 34,99 | e-book 9789059963986, € 26,99 | 286 pagina’s
Terwijl bedrijven zich massaal op AI storten, waarschuwt Joachim De Vos, professor aan de Universiteit Gent, voor een fundamentele denkfout. ‘Iedereen wil vandaag AI-ready zijn. Maar zonder data-ready te zijn bouw je op drijfzand. AI maakt slechte data niet beter. Het maakt slechte beslissingen alleen sneller.’ Dat is de kern van zijn boek, dat zich richt op professionals die van data een strategisch voordeel willen maken. Het vertaalt onderzoek, praktijkcases en voorbeelden naar zeven concrete stappen om sneller van data naar inzicht, van inzicht naar beslissing en van beslissing naar actie te gaan. De Vos gaat nog een stap verder met de vraag: als AI kennis en antwoorden almaar goedkoper maakt, wat blijft dan de menselijke voorsprong? Zijn antwoord is de ImQ (Imagination Quotient): het vermogen om betere vragen te stellen, aannames te doorbreken en te verbeelden wat nog niet bestaat.
EEN WERELD ZONDER BOEKEN
Wat ontlezing met onze samenleving doet | James Marriott | Ten Have | paperback 9789025915018, € 19,99 | e-book 9789025915025, € 9,99 | 192 pagina’s
De OESO ziet het overal (zie de laatste PISA-resultaten): geletterdheid daalt, zelfs in rijke landen. Niet omdat lezen onbelangrijk is geworden, maar omdat ons vermogen tot diep lezen verdwijnt. Smartphones, sociale media en permanente afleiding trainen ons in scrollen, niet in denken. Dit boek waarschuwt dat we aan de vooravond staan van een postgeletterde samenleving. Aan de hand van geschiedenis, literatuur en politieke theorie laat de auteur zien waarom lezen geen luxe is, maar een voorwaarde voor kennis, kritisch denken en democratie. James Marriott is de jongste columnist van The Times en heeft een succesvolle blog (Cultural Capital) op het platform Substack over ontlettering.
Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #7-2026. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.
