Gespot: Boek als betekenisgever

Wat: Zomertentoonstelling Omslag
Waar: Rijksmuseum Huis van het boek in Den Haag
Wanneer: 28 juni tot en met 27 september 2026

Het boek als kennisdrager, kunstwerk en designobject leeft als nooit tevoren, stelt Rijksmuseum Huis van het boek. Nederland kent een actieve scene van typografen, kunstenaars en onafhankelijke uitgevers die het medium inzetten als artistiek platform. Op zondag 28 juni biedt het museum met de zomertentoonstelling Omslag (en een boekenmarkt) een podium aan de toekomst van het fysieke boek.

Voor deze tentoonstelling schreef Huis van het boek een open call uit voor boeken over verandering. Er is gezocht naar publicaties van Nederlandse boekmakers die de toekomst verbeelden, ruimte maken voor transformatie of het verleden vanuit een nieuw perspectief benaderen.

Uit een ‘overweldigende hoeveelheid’ inzendingen selecteerde het museum zestien bijzondere werken over uiteenlopende thema’s, variërend van identiteit tot onze relatie met het landschap. Ze laten de bezoeker zien hoe boeken kunnen helpen betekenis te geven aan een wankelende wereld. De makers exposeren hun werk in de historische Boekzaal van het museum.

In de tentoonstelling is werk te zien van Renée Bus, Carmen José en Leonie Brandner (zie uitgelicht met foto), en verder Sara Alfa, Peter Bos, Art Collart met Moniek Driesse, Matthew Ferguson, Lisa Hu, Sarojini Lewis, Samuel Prater-Bellver, Elisabeth Klement met Elisa van Joolen & Aimée Zito Lema, Gabrielle Lubliner, Mirelle van Tulder, Prins de Vos, Robin Waart en Jun Zhang, aangevuld met een film van Hannah Schleifer & Baroeg Mulder.


Oudste boekenmuseum
Huis van het boek in Den Haag, het oudste boekenmuseum ter wereld, beheert een uitgebreide verzameling boeken uit alle perioden van de westerse boekgeschiedenis. Het richt zich op het geschreven en gedrukte boek in het heden en verleden. De uiterlijke vorm en de ontwikkeling van de vormgeving van boeken staan hierbij centraal.

Huis van het boek is gevestigd in het voormalige woonhuis van baron Van Westreenen van Tiellandt (1783-1848). De naam Meermanno-Westreenianum – nog te zien op de gevel – herinnert aan twee personen die aan de wieg stonden van het museum. De belangrijkste is de baron die in dit huis een lijvige boekenverzameling bijeenbracht. Zijn achterneef en belangrijke inspirator, Johan Meerman (1751-1815), bezat ook een indrukwekkende boekencollectie, waarvan een deel uiteindelijk werd opgenomen in de collectie van Van Westreenen. Na de dood van Van Westreenen vielen het huis en de collectie toe aan de Nederlandse staat. In 1852 werd het opengesteld als museum.

In aansluiting op de collectie van Van Westreenen verzamelt het museum actief boeken uit de periode van 1850 tot heden. Vorm en vormgeving van boeken zijn daarbij nog steeds het uitgangspunt. Belangrijk onderdeel hiervan is de Bibliotheca Thurkowiana Minor, een miniatuurbibliotheek met 1515 miniboekjes. De ontwikkeling van het schrift, de lay-out en de versiering van handschriften is te zien in de geheel in stijl bewaard gebleven Boekzaal, een uniek voorbeeld van negentiende-eeuwse museuminrichting.


Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #5-2026. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.