Door Cindy Lammers
Ik was niet mee naar Londen en Cambridge, dus ik spreek niet uit ervaring, maar het verslag van Marjo Bakker over de KNVI O&O-studiereis naar deze Britse steden, beter: bibliotheken en aanverwante organisaties, geeft een goed beeld. Ze doen het daar aan de andere kant van de Noordzee beslist niet verkeerd. De bibliotheken zijn toonaangevend; in hun behuizing en studieruimtes, in hun faciliteiten en diensten, en in hun gebruik van nieuwe technologie. Een week langs maar liefst zeventien organisaties – een pint in de pub was zo af en toe wel nodig, vermoed ik, om alle indrukken te laten bezinken.
In het artikel komen ook de deals voorbij die Britse uitgevers hebben met bibliotheken, en de (broodnodige) transformatie van het publicatielandschap waaraan wordt gewerkt, zij het met de handrem erop. Ook slaat de kostenwijzer nog steeds uit richting bibliotheken, maar … change is coming.
Intussen betalen bibliotheken in Nederland enorme bedragen om toegang te krijgen tot digitaal studiemateriaal – hoger of academisch onderwijs, het is om het even. Jurist-informatieprofessional Maarten Zeinstra buigt zich over dit soort zaken. Een betere toegang tot e-(text)books kun je afdwingen met wet- en regelgeving, zegt hij. Een andere optie is coulance van de uitgevers – nobel streven want nogal een kluif. Hij probeert toch een stap te zetten met de eBook Pledge, een belofte van uitgevers om hun werkpraktijken aan te passen. University of Groningen Press en TU Delft OPEN Publishing hebben deze al ondertekend. Hopelijk volgen er meer. Want wat Zeinstra en de zijnen terecht zeggen: ‘Winst moet in de samenleving geen voorrang krijgen op de maatschappelijke behoefte aan toegang tot kennis.’
Cindy Lammers is hoofdredacteur van IP.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #8-2023. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.