News Facts

UvA helpt NGO’s met het opleiden van data-experts

De komende tien jaar zijn er wereldwijd 3,5 miljoen data-experts nodig om sociale vraagstukken in lage- en middeninkomenslanden aan te pakken, volgens een rapport van ‘data for good’-denktank data.org. Met de Analytics for a Better World (ABW) Academy helpt de UvA NGO’s data in te zetten om problemen in de wereld eerder te herkennen.

In totaal schuiven 43 NGO’s (gekozen uit 340 inschrijvingen) aan in de online klas van ABW, waaronder het Rode Kruis, het World Food Programme en het VN-milieuprogramma. NGO’s doen kosteloos mee en leveren zelf cases aan die tussen juli en december steeds verder worden uitgewerkt. Het doel van ABW is duidelijk: ‘We willen helpen impact te maken op de grond’, zegt Parvathy Krishnan, die als cto van ABW het lesprogramma ontwikkelt samen met datawetenschapper Claudia Orellana-Rodriguez en partners vanuit ABW. ‘We willen samenwerken met gemotiveerde deelnemers die weten hoe de situatie er op de grond uitziet en bekend zijn met de lokale context van problemen die we willen aanpakken. Als wij technologie ontwikkelen gebaseerd op blockchain voor een specifieke regio maar er blijkt amper internet in die regio te zijn, dan is die technologie nutteloos.’

Basis van de datawetenschap

Veel van de ingebrachte cases draaien om het herkennen van ecologische rampen en het ontwikkelen van middelen die de gezondheidszorg vooruitbrengen. In de eerste drie weken van het lesprogramma gaat het om de basis van de datawetenschap. ‘We bieden een laagdrempelig startpakket zodat we iedereen op hetzelfde niveau krijgen, daarna gaan we specialiseren en gaan we praktijkgericht te werk met de cases’, zegt Krishnan.

Die specialisatie gebeurt over vier tracks: Machine Learning, Business Intelligence, Text Mining en Geospatial Data Analyses. Gedurende acht weken werken de deelnemers toe naar de doorontwikkeling van hun eigen use case; bij het afronden van het programma hebben ze de sleutels in handen om hun eigen project de praktijk in te helpen. Krishnan: ‘We koppelen iedereen aan een ervaren mentor uit het veld om te zorgen dat de case niet stilvalt als het programma afgelopen is.’

Verschil maken met data

Voor het inzetten van data voor goede doelen wordt met een schuin oog naar het bedrijfsleven gekeken. ‘Data-analyse heeft de output van bedrijven verhoogd. Wij willen hetzelfde bereiken in de non-profitsector. Als dat lukt, maken we dus wel degelijk een verschil in de wereld’, zegt Orellana-Rodriguez. ‘NGO’s benaderen problemen steeds meer vanuit een systeemgedachte, waarbij ze het volledige plaatje in beeld brengen om hun middelen op de juiste plekken te kunnen inzetten. Daarvoor zijn veel kwalitatieve data nodig. Daar helpen wij bij.’

De ABW Academy is een initiatief vanuit de Amsterdam School of Business van de Faculteit Economie en Bedrijfskunde. Voor het opstellen van de lessen wordt samengewerkt met partners die aangesloten zijn bij ABW, zoals MIT Sloan School of Management, ORTEC, Amsterdam Data Collective, CMotions, DHL, data.org, Qen Labs en Digital Impact Alliance. Voor de UvA is de ABW Academy ‘een kans om aan de wieg te staan van duurzame initiatieven en om het eigen onderzoek dat gericht is op duurzaamheid verder te brengen’.


Nederlands Memory of the World Register van Unesco van start

Het Nederlands Memory of the World Register is op 1 november van start gegaan met acht inschrijvingen. In het Nederlandse register, dat bestaat naast het internationale Memory of the World Register van Unesco, wordt documentair erfgoed ingeschreven met een specifiek belang voor Nederland. Onder de acht inschrijvingen zijn onder andere de archieven van de Deltadienst, de Bibliotheca Philosophica Hermetica Collectie/Ritman Bibliotheek, de brieven- en dagboekencollectie van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, en de webcollectie XS4ALL-homepages van de KB (zie foto), de eerste born digital collectie ter wereld in het Unesco Memory of the World Register. De volledige lijst vind je op unesco.nl/nl/nederlands-memory-world-register.


Pandora onderzoekt verspreiding desinformatie onder jongeren

Beeld & Geluid, Universiteit Maastricht, Trollrensics en Pointer (KRO-NCRV) starten een onderzoek, Pandora genaamd, naar aanbevelingsalgoritmes om inzicht te krijgen in de verspreiding van desinformatie onder jongeren. Het project heeft een looptijd van een jaar. 

Jongeren brengen veel tijd online door. De algoritmes op socialemediaplatformen bepalen in grote mate wat ze te zien krijgen, maar de kwaliteit van informatie die op social media circuleert is wisselend. Pandora onderzoekt de aanbevelingsalgoritmes onder jongeren (12 t/m 17 jaar) van socialemediaplatformen en moet bijdragen aan een beter begrip van wat jongeren te zien krijgen. Binnen het project zullen software en onderzoeksmethoden worden ontworpen om algoritmes van socialemediaplatformen te analyseren en op die manier meer inzicht te krijgen in de verspreiding van desinformatie onder jongeren. Het doel is daarnaast om de software toegankelijk te maken voor andere onderzoekers en journalisten, zodat onderzoek naar dit onderwerp ook in de toekomst kan worden voortgezet.

Tijdens een Living Lab doneren jongeren hun gebruikersgegevens met de onderzoekers. Deze bekijken aan de hand van die gegevens welke soort video’s jongeren bereiken, waarna ze er met hen over in gesprek gaan. Pandora richt zich in eerste instantie op gebruikersdata van TikTok-accounts. 


Unesco-leerstoel data en desinformatie voor Bruce Mutsvairo

Bruce Mutsvairo is benoemd tot Unesco-leerstoelhouder Data, Desinformatie en Democratie aan de Universiteit Utrecht. Mutsvairo is bij dezelfde universiteit ook hoogleraar Media, Politics and the Global South.

De Unesco chair zal onderzoek doen naar de manieren waarop nieuwe technologieën een sociale en politieke impact hebben op moderne samenlevingen. Een van de aandachtsgebieden is desinformatie. Bij veel gewapende conflicten spelen sociale media een grote rol omdat ze worden misbruikt om doelbewust desinformatie en haatcampagnes te verspreiden. Zo is het verwijt aan Twitter en Facebook dat de verspreiding van geruchten en haatzaaiende taal op hun platformen de etnische spanningen in Ethiopië heeft versterkt. 

Personalisering informatie

Campagnes die haat en desinformatie verspreiden, het is geen nieuwe ontwikkeling. Wat wel nieuw is, zijn de manieren waarop technologie informatie personaliseert en versterkt om het effect ervan te maximaliseren. Er is dringend behoefte aan onderzoek naar de rol van data en desinformatie bij het in stand houden van conflicten en democratische verstoringen, niet in de laatste plaats in regio’s waar mensen sinds kort pas toegang hebben tot internet. De Unesco chair van Mutsvairo wil aan dat onderzoek een bijdrage leveren.


Onderzoek Commissariaat naar gebruik en waardering lokale informatiebronnen

‘De betrouwbaarheid van lokale informatiebronnen wordt hoog ingeschat.’ Dat blijkt uit onderzoek van het Commissariaat voor de Media naar de interesse in gemeentenieuws en het gebruik en de waardering van alle informatiebronnen die lokaal nieuws en informatie ontsluiten.

De lokale democratie in Nederland is gebaat bij goed geïnformeerde burgers. Anno 2022 leeft niet alleen de vraag of er voldoende lokale informatie is, in tijden van digitale transformatie met verschillende mediamenu’s voor jong en oud is de vraag minstens zo belangrijk hoe lokale informatie de burger nu en in de toekomst bereikt, zo vindt het Commissariaat voor de Media. De afgelopen jaren zijn de zorgen gegroeid dat de onafhankelijke en pluriforme lokale nieuws- en informatievoorziening onder druk staat. Daarom bracht het Commissariaat het gebruik van lokale informatiebronnen voor alle online en offline geconsumeerde mediakanalen, representatief voor alle streken in Nederland, in kaart.

De belangrijkste uitkomsten zijn:

  • Nederlanders zijn over het algemeen geïnteresseerd in lokaal nieuws. Hoe geïnteresseerder men is, hoe vaker men de berichtgeving volgt. Wel zijn er grote verschillen tussen jong en oud en wel of geen migratieachtergrond;
  •  De drie meest gebruikte informatiebronnen zijn huis-aan-huisbladen, regionale dagbladen en regionale publieke omroepen. De regionale publieke omroepen en de regionalen dagbladen worden het hoogst gewaardeerd. De betrouwbaarheid van deze bronnen wordt hoog ingeschat, evenals hun volledigheid en onafhankelijkheid;
  • Er is echter geen sprake van één lokaal nieuwsecosysteem voor alle gemeenten en regio’s. De verschillen tussen gemeenten zijn zeer groot, zowel in de interesse en waardering als in het gebruik van de diverse informatiebronnen. Dit heeft in grote mate met het beschikbare aanbod te maken.

> Het rapport De Staat van de lokale nieuws- en informatievoorziening kun je hier downloaden.


VOGIN-IP-lezing volgend jaar op 16 maart

De organisatie van de VOGIN-IP-lezing heeft een nieuwe datum geprikt voor de volgende editie: donderdag 16 maart 2023. Het event zal weer plaatsvinden in de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA). Meer informatie over de invulling van het programma en aanverwante zaken kun je volgen op de websites en socialemediakanalen van de VOGIN-IP-lezing en IP, vakblad voor informatieprofessionals.

De VOGIN-IP-lezing op 16 maart zal de elfde editie zijn van het gezamenlijke evenement van Stichting VOGIN en vakblad IP. De vorige editie vond plaats op 11 mei dit jaar.


Hoogezand wint verkiezing Beste Bibliotheek van Nederland

Bibliotheek Hoogezand is door zowel het publiek als door de vakjury gekozen tot Beste Bibliotheek van Nederland 2022. Bibliotheek Hoogezand won in de finale van de vier andere genomineerde openbare bibliotheken: Almelo, Goes, Noordwijk en Terneuzen. 

De vakjury was zeer te spreken over de rol die Bibliotheek Hoogezand in de samenleving speelt: ‘Ze zoekt nadrukkelijk de verbinding met de gemeenschap op, en dat gaat haar zo te zien goed af. Zo zet de bibliotheek stevig in op educatie op het gebied van laaggeletterdheid en digitale inclusie. Laaggeletterdheid is in Hoogezand nog steeds een probleem. Het valt de jury verder op dat de medewerkers stuk voor stuk een open houding hebben tegenover nieuwe initiatieven. Er wordt ook actief gebruikgemaakt van de aangeboden activiteiten, zoals het makerslab. De bibliotheek lijkt een goed evenwicht te hebben gevonden tussen collectie en connectie. Het is nog steeds een goed herkenbare bibliotheek, maar ook duidelijk een plek voor ontmoeting en debat, leren en ontwikkelen.’

De verkiezing van de Beste Bibliotheek van Nederland is een initiatief van Stichting NBD Biblion en Bibliotheekblad, zusterblad van IP. Door middel van de verkiezing willen beide partijen laten zien dat Nederland beschikt over aantrekkelijke, kwalitatief hoogwaardige, vernieuwende bibliotheken die het waard zijn om in stand te houden.

Winnaars Schrijfwedstrijd

Dit jaar werd voor het eerst de Bibliotheekblad Schrijfwedstrijd georganiseerd; een wedstrijd exclusief voor bezoekers en leden van de openbare bibliotheek. De centrale vraag was: Wat betekent de bibliotheek voor jou? 387 mensen deelden hun ervaringen, verwoord in essays, gedichten en songteksten. In de categorie jeugd t/m 16 jaar won Debora van der Weide de eerste prijs met haar bijzondere liefdesbrieven aan de bibliotheek. De eerste prijs in de categorie volwassenen ging naar Roelke Aalderink voor haar gedicht Bibliotheek-cv. Van de tachtig mooiste inzendingen is een boekje gemaakt, te bestellen via schrijfwedstrijd@bibliotheekblad.nl.


Deze bijdrage komt uit de papieren IP #8-2022. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.