Tentoonstelling Horizon: het zwarte gat in boeken en kunst
Met de tentoonstelling Horizon is vorige maand een vijfdelige reeks tentoonstellingen onder de titel Moonshot van start gegaan, een samenwerking tussen de Radboud Universiteit en Museum Het Valkhof in Nijmegen die de aanloop vormt naar het honderdjarig jubileum van de universiteit in 2023.
Samen met hoogleraren, docenten en studenten aan de universiteit brengen gastcuratoren Jessica Helbach en Flos Wildschut in een groots beeldend onderzoek kunst en wetenschap bij elkaar. Aanleiding voor de reeks is de eerste ‘foto’ van een zwart gat die in 2019 werd gemaakt door een internationaal team onder leiding van sterrenkundige Heino Falcke van de Radboud Universiteit. Voorbij de lijn – de waarnemingshorizon ofwel de grens tussen het waarneembare en het niet meer waarneembare – verdwijnt alle informatie in het zwarte gat en kan daaruit niet meer terugkeren. Dit fenomeen is het uitgangspunt voor de tentoonstelling Horizon, de eerste uit de serie.
De thema’s van de tentoonstellingen – naast Horizon zijn dat Space, Wave, Time en Black Hole – bieden steeds een andere kijk op het onderzoek naar ruimte, tijd, grenzen en de vraag hoe ver onze waarneming reikt.
Bron van inspiratie en onderzoek
Aan de hand van illustraties in bijzondere boeken uit de bibliotheek van de Radboud Universiteit en oude instrumenten uit verschillende wetenschappelijke collecties van Nederlandse musea wordt in de expositie getoond hoe essentieel de aardse horizon voor de ruimtelijke oriëntatie van de mens is geweest. Kunstwerken uit de collecties van Museum Het Valkhof en andere musea, van particuliere verzamelaars en van hedendaagse beeldend kunstenaars laten de horizon zien als bron van inspiratie en onderzoek.
Horizon is te bekijken tot en met 2 januari 2022 in Museum Het Valkhof in Nijmegen.

SMILES-project: ‘Integreer mediageletterdheid in bestaande schoolvakken’
De implementatie van educatieve programma’s op scholen en de training van burgers zijn primaire elementen in de strategie om verspreiding van desinformatie tegen te gaan. Dit blijkt uit recent onderzoek naar desinformatie in België, Nederland en Spanje, uitgevoerd in het kader van het door de EU gesteunde SMILES-project. De onderzoekers doken in de algemene situatie van het onderwijs in digitale mediageletterdheid in deze drie landen. Zij ontdekten onder andere dat veel van de gebruikte strategieën door overheidsinstanties worden ondersteund, maar dat er ook uitdagingen liggen vanwege gebrek aan beleid, onvoldoende continuïteit en afhankelijkheid van individuele, eenmalige initiatieven. Het onderzoeksteam ziet het integreren van activiteiten ten behoeve van mediageletterdheid in bestaande schoolvakken als een van de mogelijke oplossingen voor deze uitdagingen.
Resultaten van het onderzoek kun je downloaden via deze link. Een artikel over het onderzoek van onderzoeksleider Jos van Helvoort (De Haagse Hogeschool) lees je hier.
VOGIN-IP-lezing 2021
Op 21 oktober vond de achtste editie van de VOGIN-IP-lezing 2021 plaats. Na een jaar online alternatieven konden vakgenoten eindelijk weer fysiek samenkomen en live naar een gevarieerd aanbod aan sprekers en onderwerpen luisteren – van forensisch dataonderzoek en AI in taal tot ‘het effect van technologie op defensie en maatschappij’ en ‘de vindbaarheid van je organisatie’. Dat gebeurde ook met verve. In de volgende IP een uitgebreid verslag van het evenement en verdieping van de besproken topics.
Ewoud Sanders, die tijdens de VOGIN-IP-lezing tweemaal de workshop ‘Slimmer zoeken in Delpher’ verzorgde, heeft de Groenman Taalprijs gewonnen voor de NRC-taalrubriek WoordHoek. Hij maakte hier tussen 2000 en 2020 meer dan duizend afleveringen voor, waarin hij vooral inging op de herkomst van woorden en uitdrukkingen. Sinds vorig jaar wordt de rubriek gecontinueerd op de website van het Instituut voor de Nederlandse Taal.
Foto’s: Eef Evers
Deze bijdrage komt uit IP #8/2021. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.




