Door Frank Huysmans
De glasvezelkabel was in maart nog niet door de muur gewurmd of we hoorden dat we zoveel mogelijk binnen moesten blijven. Begrijp me niet verkeerd, ik wil zeker niet beweren dat het een met het ander verband hield. Corona komt zoals we allemaal weten door 5G, de farmaceuten, de Illuminati en de Rothschilds. Doet er ook allemaal niet toe. Bellen, tv-kijken en internetten met lichtflitsjes – het zou nog nét gaan lukken voor ik Abraham zag!
Met Delpher ontdekte ik dat in een NRC uit 1973 voor het eerst gewag wordt gemaakt van de informatierevolutie die glasvezel zal gaan ontketenen. Terwijl ik met mijn becorduroyde billetjes in een vochtige Twentse zandbak de voornaamste grondstof van glas in de aanhanger van mijn traptractor zat over te scheppen, verkenden ingenieurs van de PTT en Philips de verglaasde toekomst. Alleen maar voordelen. In vergelijking met koperdraad is glas sneller, betrouwbaarder en goedkoper.
Hoe het met de PTT (voor millennials en Generatie Z: dat was een staatsbedrijf dat fossielen hielp om hun tantes niet te laten vereenzamen) en Philips is afgelopen weten we. De merknaam Philips mijd je liever, want die kom je alleen nog tegen als je voor iets ernstigs eerst onder de scanner en vervolgens het mes moet. De PTT werd geprivatiseerd en gesplitst, waarna de onderdelen om de zoveel weken een nieuwe naam kregen. Een van de restanten heet nu KPN. Het bedrijf is nog altijd de trotse eigenaar van het vaste telecomnetwerk. Duizenden kilometers koperdraad waarmee steeds minder werknemers steeds minder omzet en winst behalen.
Grappig detail: het glasvezelartikel uit 1973 was afgedrukt onder een foto van Wim Kok, die de dag ervoor voorzitter was geworden van de NVV, de latere FNV (voor millennials en Generatie Z: de FNV was… ach, laat ook maar). Vakbonden en staatsbedrijven waren jarenlang hét symbool van verstarring en verkalking. Privatisering, liberalisering en ontvlechting was wat het land nodig had om de bureaucratisering een halt toe te roepen.
Fast forward naar de glasvezel in coronatijd. T-Mobile: de naam verraadt al dat men niet zo veel heeft met het aanleggen van kabels. Dat laat men liever over aan onderaannemers. Bedrijf A trekt de hoofdkabel door de straat. Bedrijfje B tekent voor de aftakking naar binnen, maar komt op de afgesproken dag niet opdagen. Bedrijf C laat bedrijf D de kastjes thuisbezorgen die bedrijfje E aansluit. Ware het niet dat het kabeltje van B nog ontbreekt, evenals overleg en afstemming.
Of ze nu KPN heten of T-Mobile of Ziggo: allemaal hebben ze er belang bij om het switchen van de een naar de ander zo frustrerend mogelijk te maken. Hoe minder overstappers, hoe minder gedoe met onderaannemers, hoe minder kosten en hoe meer kassa. Bureaucratisering als bedrijfseconomische strategie.
Dus weet waar je aan begint met die glasvezel. Zonder de lockdown weet ik niet of ik het had overleefd.
Frank Huysmans is bijzonder hoogleraar bibliotheekwetenschap aan de UvA en zelfstandig onderzoeker en adviseur bij WareKennis.
Deze bijdrage komt uit IP #7/2020. Het gehele nummer kun je hier lezen.