CrisisBieb: van ideeënbus tot discussieplatform

Bibliotheken gesloten door de coronacrisis – wat nu? Wat kunnen we online? Boeken bezorgen en ophalen? Binnen een etmaal na de sluiting buitelden ideeën en initiatieven over elkaar heen.

Door Grietje Smit 

De CrisisBieb werd afgelopen maart opgezet binnen het kennisdelingsplatform BiebtoBieb van de openbare bibliotheken. Het doel is om ideeën voor activiteiten in coronatijd niet verloren te laten gaan in socialmediastromen, maar beschikbaar te houden voor iedereen. Er werd veel gedeeld en de groep groeide snel uit tot bijna 600 deelnemers. Ook landelijke kennis, content en standpunten werden via het platform verspreid. Verdieping was er via interviews met medewerkers en directeuren van bibliotheken.

Groei digitaal aanbod

Vanaf het begin zijn veel bibliotheken boeken gaan bezorgen of was er een afhaalservice bij de ingang van de bibliotheek. Dat in veel varianten, gedeeld op de CrisisBieb. Ook van het eerste uur: bellen met leden van 70 jaar en ouder, met Forum Zoetermeer en de OBA als eerste voorbeelden. Voor veel bibliotheken was dit een succesvolle activiteit; voor ouderen vanwege het contact, de bibliotheek blijft in beeld, en voor veel medewerkers was het die eerste weken leuk om te doen.

Centrale strategie van alle bibliotheken was de online aanpak. Landelijk, provinciaal en lokaal leidde dit tot een keur aan initiatieven. De KB-communicatie over de LuisterBieb met boeken voor niet-leden en de ThuisBieb als variant op de Vakantiebieb liepen deels via de CrisisBieb. Voor laaggeletterden en niet-digivaardigen kwam steeds meer materiaal beschikbaar. Het digitale aanbod groeide dagelijks, zoals de BiebLab-filmpjes van Biblionet Groningen, voorleesfilmpjes, boekbesprekingen en online spreekuren voor het gebruik van de online bibliotheek, of hulp bij het gebruik van laptops of tablets.

Rijke platforms

Bibliotheekwebsites transformeerden al snel naar rijke platforms met digitaal aanbod. Voor medewerkers van bibliotheken kwamen versneld online cursussen beschikbaar via GoodHabitz.

Ook waren er discussies. Hoe zit het met het auteursrecht als je je voorleesfimpje op het web wilt zetten? Kun je ingeleverde boeken weer uitlenen of moeten ze in quarantaine? Hoe bezorg je boeken veilig? De CrisisBieb blijkt geschikt om dit soort vragen aan de orde te stellen. De standpunten van de VOB en de KB (auteursrecht) brachten lijn in die discussies.

KansenBieb

Weer open? Graag! Als eersten zijn de kinderen aan de beurt, nu de scholen na de meivakantie weer open mogen. Veilig uitlenen en halen en bezorgen blijven bibliotheken gewoon doen. Veel bibliotheken willen graag iets betekenen voor kinderen die een rustige plek nodig hebben voor hun schoolwerk. En misschien kunnen de werkplekken binnen afzienbare tijd weer worden vrijgegeven en is er ruimte voor kleine cursusgroepen.

In de CrisisBieb heeft het netwerk zich van zijn beste kant laten zien. De coronatijd heeft veel creativiteit losgemaakt bij de bibliotheken, er zijn nieuwe activiteiten ontwikkeld die te mooi zijn om zo weer los te laten. De CrisisBieb sorteert dan ook voor op een nieuwe naam: de KansenBieb.

Grietje Smit is adviseur Innovatieagenda Openbare Bibliotheken bij de Koninklijke Bibliotheek.

Deze bijdrage komt uit IP #4/2020. Het gehele nummer kun je hier lezen.