Frans Bromet maakte voor de VPRO de vijfdelige documentaire De Bibliotheek. Bibliotheekdirecteur Ton van Vlimmeren bekeek alle afleveringen en is onder de indruk.
Door: Ton van Vlimmeren
Op zondag 24 maart jl. vond in de Centrale Bibliotheek Utrecht een voorvertoning plaats van enkele afleveringen van de documentaire De Bibliotheek van Frans Bromet. De week erna werden de vijf afleveringen ter gelegenheid van de Boekenweek aan het begin van de avond uitgezonden door de VPRO.
Bromet vertelde dat hij was gevraagd een serie over verhalen van mensen te maken, in de lijn van ‘De kringloopwinkels’ van Frank Wiering. De bibliotheek als publieke plek waar iedereen welkom is leek hem wel wat. Om vervolgens te bekennen dat hij eigenlijk niet een heel goed beeld van de bibliotheken had toen hij begon omdat het meer dan vijftig jaar geleden was dat hij als middelbare scholier een bibliotheek bezocht had.
Opgefrist beeld
Bromet was onder de indruk van het beeld dat hij gekregen had bij het maken van de documentaire en van de plek en het belang van de bibliotheek in de samenleving. En dat is ook precies wat de afleveringen met je doen: je beeld wordt opgefrist en je raakt onder de indruk van het vele moois dat in bibliotheken gebeurt.
Daarmee is de serie een fantastisch cadeau voor alle bibliotheken. En voor een groot deel van de bevolking. Want Bromet is niet de enige die lang niet in de bibliotheek is geweest en wiens beeld niet actueel meer is. Daarmee missen bibliotheken bezoekers en – erger nog – missen mensen kansen in hun leven.
Ontmoeting en verbinding
Ik geloof niet dat ik eerder zo goed heb horen vertellen wat het lezen van een boek voor je kan betekenen als door de jonge vrouw met ADHD in de Bibliotheek Overvecht die door lezen weer grip op haar leven kreeg.
Breien – ik beken: het is niet mijn ding – werd in de Bibliotheek Hoek van Holland tot middel tot ontmoeting en verbinding.
Dat generaties elkaar ontmoeten in de bibliotheek was te zien bij de ‘Digitale buddies’ die ouderen helpen bij hun digitale vaardigheden.
Het belang van de keuze om in de Bibliotheek Nijmegen geen grens te leggen en juist een drag queen te laten voorlezen werd nog eens onderstreept door het enge gedachtegoed van het protesterende heerschap voor de deur.
Over thuislozen in de bibliotheek wordt vanaf nu nooit meer hetzelfde gedacht na het zien van de prachtige dame in aflevering 1.
Simpel en puur
En zo ging het maar door, met tal van voorbeelden. Alles schijnbaar heel simpel geregistreerd met de camera, niets geënsceneerd en vaak ingeleid met een eenvoudige vraag gesteld met dat kenmerkende Bromet-geluid.
Veel kijkers in mijn omgeving zeiden dat het juist dat simpele en pure in beeld brengen van mensen in de bibliotheek was dat hen raakte. Een statement dat emotioneert en toont dat hier iets waardevols in het leven van mensen plaatsvindt.
Voor wie daar allemaal nog niet door overtuigd was liet Bromet zien dat de Bibliotheek School 7 in Den Helder – eerst nog gewoon een van de geportretteerde bibliotheken – werd uitverkozen tot de absolute wereldtop. Een erkenning die afstraalt op de hele Nederlandse bibliotheekbranche.
We hebben met dit document een cadeau gekregen dat we niet vaak genoeg kunnen uitpakken.
Terugkijken
De vijf afleveringen van de documentaire De Bibliotheek zijn terug te kijken op www.vpro.nl/programmas/de-bibliotheek.html.
Ton van Vlimmeren is directeur van de Bibliotheek Utrecht
Deze bijdrage komt uit IP nr. 4 / 2019. Het gehele nummer kun je hier lezen.