Werk Iris Geldermans: online tijdcapsules

De bijna afgestudeerde historica Iris Geldermans loopt stage bij de KB. Hier legt ze een collectie weblogs aan die voor archivering in aanmerking komen. ‘In feite stellen we dit werk online tijdcapsules samen.’

Door: Dafne Jansen

Je loopt stage bij de Koninklijke Bibliotheek | Nationale Bibliotheek en houdt je bezig met het archiveren van weblogs. Wat houdt je stageopdracht in?

‘Ik loop drie maanden stage bij Webarchivering en houd me bezig met het aanleggen van een collectie weblogs die voor archivering in aanmerking komen. Het gaat hierbij om zoveel mogelijk soorten blogs; denk aan persoonlijke dagboeken, lifestyle, sport, hobby, wetenschap en actualiteit, geschreven door één of meerdere auteurs. Ik word daarbij begeleid door zowel de collectiespecialist van de KB als de conservator digitale collecties die zich bezighoudt met linkanalyse. Dat is een geweldige combinatie: de collectiespecialist is gespecialiseerd in het archiveren zelf en de conservator heeft het gearchiveerde als onderzoeksobject. Nederlandse blogs vormen natuurlijk een enorme potentiële dataset, maar mijn tijd is beperkt, dus na mijn stage gaat de collectiespecialist verder met de bronnenselectie. Voor het publiek wordt het archief beschikbaar gemaakt via een soort Wayback Machine, die je alleen binnen de KB kunt raadplegen.’

Hoe sluit deze stage aan bij je opleiding?

‘Ik ben een bijna afgestudeerde historica, en heb daarnaast een minor Digital Humanities gevolgd. De combinatie van historisch bronnenonderzoek en de vertaling daarvan naar deze tijd én naar de toekomst ligt mij erg goed. Ik heb hiervoor stage gelopen bij het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. Hier heb ik me beziggehouden met het opschonen en analyseren van een gedigitaliseerde dataset voor het Oranjehotel-onderzoek van Bas von Benda-Beckmann. Bij de KB houd ik me met digital born data bezig en dat is nóg interessanter. Ik zit hier echt op mijn plek.’

Wat zijn je belangrijkste ‘skills’?

‘Uit de Geschiedenis neem ik vooral het beoordelen van bronnen op hun waarde voor historisch onderzoek mee. Bij Digital Humanities heb ik bijvoorbeeld de beginselen van programmeren met Python en MySQL opgedaan, wat bijna onmisbaar is om met zulke grote hoeveelheden informatie om te gaan. Ik kan zelf bijvoorbeeld gemakkelijk met een stukje code analyseren welke websites in een database van meer dan duizend objecten tot een bepaald domein (zoals .nl) behoren of een bepaald trefwoord (zoals “eten” of “koken”) in hun url hebben.’

Je noemt websites het bronmateriaal voor historici van de toekomst. Is er een verschil met traditioneel bronmateriaal?

‘Ja en nee. Het internet is een gigantische bak informatie, en zelfs als je daar maar een beperkte deelcollectie van archiveert (zoals Nederlandse weblogs) is het een enorme dataset, terwijl je als historicus gespecialiseerd in de zeventiende eeuw blij bent met iedere brief of ieder dagboek. Tegelijkertijd is het ook allebei “gewoon” bronmateriaal dat weerspiegelt hoe men tegen bepaalde zaken, die op dat moment in de actualiteit waren, aankeek. Blogs, zeker in combinatie met de reacties op posts, zijn daarvoor een bijzonder interessant materiaaltype.’

Wat is jouw wens voor de toekomst?

‘Dat er meer aandacht en waardering komt voor webarchivering. Het internet is een enorm rijke bron voor het onderzoek van nu en in de toekomst. In feite stellen we met dit werk online tijdcapsules samen, hoe gaaf is dat?’

Dafne Jansen is redacteur van IP en projectmanager bij de Universiteit Utrecht.

Deze bijdrage komt uit IP nr. 5 / 2018. Het gehele nummer kun je hier lezen.