> Vervolg van Data in beeld.
Eye’s Xtended-programma en IDFA DocLab presenteren tijdens IDFA 2023 de Nederlandse première van de VR-ervaring Shadowtime én de vertoning van de korte film Our Ark van Kathryn Hamilton en Deniz Tortum. De werken vullen elkaar aan.
De nieuwe VR-ervaring Shadowtime (2023) zet de bezoeker aan het denken over de twilight zone waarin we leven. ‘Schaduwtijd’ is een woord ontleend aan het antropoceen, het geologische tijdperk van de mens. Het verwoordt het gevoel dat je tegelijkertijd in twee onverenigbare werelden leeft. Dus: ontbijt maken voor je kind, terwijl je weet dat tijdens diens leven vele bloemen- en diersoorten gaan uitsterven. Of: door je telefoon scrollen en je plots realiseren dat het klimaat op aarde onherroepelijk verandert. Shadowtime verbeeldt deze werelden via virtual reality en simulatietheorie. In deze virtuele wereld heeft de deelnemer aan de ervaring twee lichamen, vier handen en twee harten. Het lichaam is in de ene wereld, maar het hart in de andere.
Eerste VR-headset
Als de VR-bril wordt opgezet, verplaatst de deelnemer zich naar het MIT-laboratorium in het jaar 1968, waar dan net de eerste VR-headset is ontworpen. Daar vindt een ontmoeting plaats met Alma, de mysterieuze gids in deze dubbele realiteit, waardoor met AI opgeroepen beelden van verdwenen werelden voorbijtrekken. Vragen doemen op rond de klimaatcrisis, rouw, onverenigbare werkelijkheden en het virtuele als schuilplaats.
Shadowtime is een werk van de Britse Kathryn Hamilton (artiestennaam Sister Sylvester), die werkt met performance en nieuwe media, en die installaties en kunstboeken maakt als gemeenschappelijke leeservaringen, en de Turkse kunstenaar op het gebied van film en immersieve media Deniz Tortum. Bieden kenden elkaar al van enkele jaren terug, toen ze samen de korte essayfilm Our Ark (2021) maakten die internationaal heeft getoerd.
Digitale ark van Noach
Our Ark gaat over een virtuele replica van de echte wereld, een soort digitale ark van Noach. De regisseurs maken een back-up van onze planeet via 3D-modellen van dieren, regenwouden, steden en mensen. Zo archiveren ze de aarde alsof daarmee de ecologische ineenstorting nog kan worden afgewend. Maar voor wie zijn al die digitale archieven eigenlijk? Wat voor nut heeft onze neiging om alles maar vast te leggen? Hopen we die wereld weer tot leven te kunnen wekken? En wat gebeurt er met onze opvattingen over de echte wereld als we denken die te kunnen reduceren tot enen en nullen?
Achttien minuten
Voor de gelegenheid van het internationaal documentairefestival IDFA 2023 (idfa.nl) hebben Eye’s Xtended en IDFA DocLab beide werken samengevoegd. Gedurende achttien minuten ervaren twee mensen het VR-werk, terwijl de korte film parallel door twee andere mensen wordt bekeken. Shadowtime ging in première op het Filmfestival van Venetië en is nu voor het eerst in Nederland te ervaren.
> Shadowtime & Our Ark zijn nog tot en met 19 november 2023 te zien tijdens IDFA in Eye Filmmuseum in Amsterdam, eyefilm.nl/shadowtime.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #8-2023. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.