> Vervolg van Data in beeld.
Hoe keken we in het verleden naar wat er zou komen en wat zijn nu onze verwachtingen van de toekomst? De tentoonstelling RetroFuture, samengesteld en vormgegeven door Next Nature, neemt de bezoeker via design, kunst, wetenschap en film mee in de belevingswereld van toekomstdenkers, dromers en kunstenaars.
De plek waar het allemaal plaatsvindt: het Evoluon in Eindhoven. Dit iconische gebouw opende vorig jaar herfst sinds lange tijd weer zijn deuren voor publiek met deze expositie. Daar is circa 3.000 vierkante meter tentoonstellingsruimte voor ingericht. In een spectaculaire setting, onder andere een nagebouwde tunnel uit A Space Odyssey van Stanley Kubrick, ziet de bezoeker hoe toekomstdromen aan de wieg staan van de grootste en kleinste voorspellingen en van tastbare realiteiten. Waar Leonardo da Vinci in de vijftiende eeuw droomde over vliegen, werd dit aan het begin van de twintigste eeuw werkelijkheid. En waar in vroegere films communiceren via een beeldscherm fictie was, is beeldbellen inmiddels een gewoonte.
Organen schieten
In de tentoonstelling beelden hedendaagse kunstenaars hun versie uit van tien universele toekomstdromen. In Corpus Lava. ‘Melt me in the Afterlife’ van Maison the Faux & Esmay Wagemans wordt de onmogelijke wens om eeuwig te leven verbeeld. Studio SMACK houdt de bezoeker een spiegel voor met de video Tribe Tower, waar kleurloze, bijna transparante figuren rondjes lopen in een al even kleurloze toren. Ook is werk te zien van onder anderen Floris Kaayk, Audrey Large, Tabita Rezaire, Studio Drift, Driessens & Verstappen en Michael Mandiberg (zie pag. 6-7).
Op de vierde verdieping van het gebouw zijn de toekomstdromen van vandaag te zien. De bezoeker kan een ontdekkingsreis maken met een virtualrealitytijdmachine, menselijke organen scoren in een schiettent en griezelen in een spookhuis, ontworpen door Rob Schröder. Of er kunnen producten van algen en enzymen worden getrokken uit The Microbial Vending Machine, een omgebouwde snackautomaat van Emma van der Leest.
Leren van toekomstdromen
RetroFuture gaat over toekomstdromen en wat we daarvan kunnen leren, zo stelt samensteller Next Nature. ‘De mens droomde altijd al over wat de toekomst hem zou brengen. We dromen over het eeuwige leven, het paradijs op aarde, of misschien hebben we wel nachtmerries waarin de wereld ten onder gaat. Hoe we vandaag over de toekomst denken, is gebaseerd op verhalen en gedachten van grote denkers zoals Aristoteles en Da Vinci. Zij laten ons zien: er is niet slechts één toekomst, er zijn veel scenario’s mogelijk.’
Publieksprogramma
Het Evoluon was vanaf 1966 een toekomstgericht techniekmuseum, tot Philips het in 1989 – ondanks veel publiek protest – sloot. Daarna had het gebouw geen publieksfunctie meer en fungeerde het als congrescentrum. Next Nature heeft het Evoluon nu weer opengesteld voor publiek met de expositie RetroFuture – om te beginnen. De komende jaren zal ‘het internationale netwerk voor iedereen die graag meepraat over hoe de toekomst eruit kan zien’ nog meer tentoonstellingen en een publieksprogramma organiseren op het gebied van technologie en natuur.
> RetroFuture in het Evoluon in Eindhoven is nog te zien tot 3 september 2023.
> nextnature.net/retrofuture
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #2-2023. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.