Van de KNVI

Verbreden en verdiepen

Net nu ik een beetje genoeg krijg van de ChatGPT-berichten, komt er toch weer een berichtje dat de aandacht trekt. Een mooie ervaring dat ChatGPT een ‘mens’ vraagt om de captcha-stap te helpen overwinnen omdat de routine dat zelf (nog) niet kan. Ik ben geen robot. Een AI-routine die een volgende stap kan zetten in het aansturen van de mens: niet dat ik me nu direct zorgen maak, maar er komt een moment dat AI-routines rapportjes gaan genereren over hoe jij en ik ons hebben gedragen op het werk, in de supermarkt of op straat. ‘U liep door het rode licht, wilt u voortaan de verkeersregels respecteren?’ Instant feedback voor jou en de toezichthouder.

Ethische discussie

Tijdens de bestuursbijeenkomst medio april van de International Federation for Information Processing (IFIP) gaf de president daarvan opnieuw aan wat een grote verantwoordelijkheid wij als informatieprofessionals dragen. Technologie is in de basis neutraal – in de toepassing zien we pas of iets goed of niet goed wordt ingezet. Het is een ethische discussie die zich steeds meer in het domein van de informatieprofessional afspeelt. 

Toezicht en controle houden op werknemers is een eerste stap; in sommige organisaties denkt men al na over de implementatie daarvan. Met een chip in je arm zorgen dat je diabetes onder controle blijft? Graag, dat is een bestaande toepassing. Met diezelfde chip je laten bijsturen op stressniveau door je werkgever, zodat je betere prestaties levert? Het kan al, maar wellicht willen we dat (nog) niet. Kunstenaars en theatermakers als Lucas De Man en Isil Vos verwerken het in hun presentaties voor diverse organisaties, en dat levert mooie en confronterende gesprekken op.

Disruptief en spannend

Interessant aan AI is dat je er heel grote datasets mee kunt doorgronden, mits je de routine de juiste parameters meegeeft. Fijn voor een parlementaire enquête, waarbij tegenwoordig vele duizenden mails en documenten worden aangeleverd. Fijn ook voor analyses op stukken die in ons openbare domein worden gedumpt, zoals de Panama Papers, de lockdown/coronafiles van de Britse regering over haar besluitvormingsproces, de Pfizer-papers en de database van de Europese eID, die ook een ‘criminele’ variant kent. Wellicht heb je de nieuwsberichten hierover gezien.

Het vak van de informatieprofessional wordt dus alleen maar breder en gaat alleen maar dieper. Van ICT tot informatiehuishouding tot waarheidsvinding tot ethiek. Wat leven we toch in een geweldige tijd! Disruptief, versnellend en … heel erg spannend.

Wouter Bronsgeest, duovoorzitter van de KNVI.


KNVI Event op 23 november: gaat ChatGPT alles veranderen?

Het jaarlijkse KNVI Event vindt op 23 november (13:30-18:15 uur) plaats bij het Nationaal Archief in Den Haag en staat in het teken van ChatGPT. Sommigen noemen deze slimme software de meest impactvolle nieuwe technologie sinds het internet, maar hoe revolutionair is ChatGPT werkelijk? Schuilt in de ogenschijnlijke ‘goede’ teksten niet juist het gevaar van het programma? En in hoeverre gaat ChatGPT de wereld van de informatieprofessional veranderen? Deze en andere vragen staan centraal tijdens het KNVI Event 2023.

De hoofdspreker van de dag is Piek Vossen, hoogleraar Computationele Lexicologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij combineert taalwetenschap en informatica om taalkundige verschijnselen te analyseren met computermodellen en wordt beschouwd als de belangrijkste Nederlandse onderzoeker op het gebied van textmining. Hij neemt de deelnemers mee in zijn visie op de (on)mogelijkheden van ChatGPT. Aansluitend wordt in groepen ingezoomd op de invloed van ChatGPT op de afzonderlijke disciplines van het vakgebied van de informatieprofessional. De dag wordt afgesloten met een paneldiscussie en een netwerkborrel.

Meer informatie over de invulling van het event vind je op knvi.nl.


Deze bijdrage komt uit de papieren IP #4-2023. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.