Door Cindy Lammers
Bikini en zwembroek zijn weer opgeborgen in de kast, de wandelschoenen ontdaan van kiezel en stof, de scholen weer begonnen. ‘Wij leren hier zonder smartphone’, zegt het gymnasium om de hoek. Voor het eerst zie ik deze boodschap op de ramen geplakt, vergezeld van vrolijke kleurtjes.
In de zorg is smartphonegebruik onder personeel een issue, weet ik uit betrouwbare bron. Het ding mag eigenlijk niet tijdens het werk, er bestaan niet voor niets lockers, maar daar waar chronische personeelstekorten zijn, ga je medewerkers niet te veel op de huid zitten. Dus wordt er gedoogd, en dus gaat er soms iets te veel aandacht uit naar het scherm. Alles wat je aandacht geeft groeit, zegt de tegelspreuk, en dat is in dit geval helaas niet altijd de cliënt of patiënt.
Technologie is mooi en vaak ook goed, ‘mensen zíjn techniek’, stelt techfilosoof Peter-Paul Verbeek verderop. Maar hij heeft het ook over de technologieparadox: dat technologie de wereld maakbaar maakt, maar dat ze tegelijk onbeheersbaar is. ‘En is er dan wel zoiets als techniekethiek mogelijk?’ Hij pleit daarom voor technologische geletterdheid. Een kritische houding hanteren ten aanzien van de manier waarop technologie vormgeeft aan basale aspecten van onze samenleving. Dit vergt dan een leven lang leren op dit gebied.
Over modereren of verbieden heeft Verbeek het niet. Je kunt ook op diverse plekken in deze IP lezen over twijfel of ingrijpen in invasieve applicaties zin heeft. Maar als Donald Trump AI-gegenereerde foto’s deelt van Taylor Swift (wat hij deed), die suggereren dat zij hem politiek steunt (wat zij niet doet), een nepnieuwsdaad overigens in een lange reeks, moeten we dan onze schouders ophalen? Of toch serieus actie ondernemen?
Cindy Lammers is hoofdredacteur van IP.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #6-2024. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.