Door Cindy Lammers
Wie wilde, kon in de vroege ochtend van 18 april, na keynote en koffie, zelf aan de slag met openbronnenonderzoek. Onder leiding van Annique Mossou van Bellingcat zoeken naar de achtergrond van een ondefinieerbare foto: geolocatie, meta- en andere data, dat soort stuff. Ook kon er worden gefactcheckt met Aafko Boonstra van Nieuwscheckers. Twee uitverkochte workshops.
Open source intelligence (OSINT) en factchecking zijn onderwerpen die steevast op het programma staan van de VOGIN-IP-lezing. Eerder van de partij waren onder anderen ‘visual investigative journalist’ Brecht Castel (Knack) en de Nederlandse Christiaan Triebert, die met collega’s van The New York Times een Pulitzerprijs won voor onderzoek naar de Russische shadow warfare in het Midden-Oosten en Afrika. Triebert werkte eerder voor Bellingcat, ook ten tijde van MH17. Ik weet nog hoe geschokt ik was toen ik het nieuws hoorde en dat ik daarna zo veel mogelijk informatie probeerde te halen, ook bij Bellingcat. Dit (burger)onderzoekscollectief speelde een grote rol in het uitzoeken van wat er nou echt gebeurd kon zijn. Niet alleen fascinerend en bewonderenswaardig, maar ook noodzakelijk gezien de voortschrijdende technologie en de groei van het aantal inventieve (invasieve) AI-apps – we gaan richting 13.000 volgens de website There’s an AI for that. Het wordt steeds eenvoudiger om de boel te faken, dus is het des te meer nodig om feiten boven tafel te krijgen.
Naast haar workshop gaf Mossou op 18 april na de lunchpauze ook een plenaire lezing. Ze verontschuldigde zich dat ze na afloop geen tijd had voor vragen, ze moest meteen met de trein naar Nijmegen – glimmend van trots. Daar zou Bellingcat-grondlegger Eliot Higgins de Vrede van Nijmegen Penning uitgereikt krijgen. Kroon op het werk, en hopelijk ook een aanmoediging tot meer. Hij en zij zijn nog lang niet klaar.
Cindy Lammers is hoofdredacteur van IP.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #4-2024. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.