Nederlandse schrijvers en journalisten komen in actie tegen Facebook vanwege het trainen van AI-taalmodellen met hun werk. De organisatoren van de actie zijn Stichting Literaire Rechten Auteurs (Lira), de Auteursbond en de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ). Het bedrijf heeft volgens de organisaties nooit toestemming gevraagd of betaald voor het gebruiken van het werk van schrijvers en journalisten. Dinsdag is er een actie voor het Nederlandse hoofdkantoor van Meta (Facebook) in Amsterdam. Doel is een collectieve procedure tegen Meta van de grond te krijgen.
AI-bedrijven maken op grote schaal gebruik van creatief werk van freelance schrijvers, journalisten en vertalers om taalmodellen te trainen. Daarbij wordt regelmatig gebruikgemaakt van zogeheten shadow libraries: illegale online verzamelingen waarin boeken en andere auteursrechtelijk beschermde teksten zonder toestemming van rechthebbenden zijn gekopieerd en verspreid. Van transparantie over deze praktijk of een eerlijke vergoeding voor de makers is volgens Lira, de Auteursbond en de NVJ geen sprake.
‘Zonder een goede regeling over gebruik wordt onze rol als journalisten en schrijvers gemarginaliseerd. Dat leidt tot een samenleving met minder onafhankelijke journalistiek en minder echte verhalen. Dat kunnen we niet laten gebeuren. Zonder ons werk is er geen AI, daar moeten de techbedrijven zich van bewust zijn.’
Oproep om in actie te komen
Freelance journalisten, schrijvers en vertalers worden opgeroepen om op dinsdag 29 september naar het hoofdkantoor van Facebook Nederland te komen. Naast fysiek aanwezig zijn, kunnen makers hun steun betuigen via opstand.ai. Volgens de organisaties is een brede en representatieve groep steunbetuigingen van belang voor de aangekondigde rechtszaak, omdat dat aantoont dat Lira namens een grote groep auteurs optreedt.