News Facts: Sneldichten met slowtech AI

Hij debuteerde in Biddinghuizen, op de laatste editie van Lowlands, en zowaar stond de zuil ook in de tentoonstellingshal van het World Library and Information Congress (WLIC) in Rotterdam: de door AI aangedreven poëziemachine Poem Booth.

De Poem Booth genereert gedichten op basis van ter plekke gemaakte foto’s, inspelend op wat het beeld laat zien. Nadat de knop is ingedrukt en de foto is geschoten, analyseert de Poem Booth het beeld en gebruikt hij de resultaten om een gedicht te schrijven. Dat gebeurt met behulp van ChatGPT – razendsnel een nieuw en uniek gedicht. Begin dit jaar was het nog een idee, maar tijdens een AI Hackathon in Amsterdam kreeg het al snel vorm. Justus Bruns, medeoprichter van ontwerpstudio Vouw, ontwikkelde samen met Hugo Visser (Little Robots) een eerste prototype – en met succes. Uit handen van Damian Bradfield, medeoprichter van WeTransfer, ontvingen ze de prijs voor de ‘meest artistieke AI-uitvinding’.

Diverse talen

Na de hackathon benaderde het Vouw-team Maarten Inghels, voormalig stadsdichter van Antwerpen, om de gedichten (ofwel de AI) te verbeteren door middel van zijn oeuvre en kennis van de dichtkunst. De bedoeling is dat zich in de loop der tijd meer dichters bij het project aansluiten. Inmiddels is het idee gematerialiseerd tot een elegante zuil die zijn vuurdoop had tijdens Lowlands (18-20 augustus) als onderdeel van het literaire programma. Daarna reisde de booth meteen door naar het internationaal georiënteerde WLIC (21-25 augustus), waar bibliotheek- en informatieprofessionals uit alle windstreken input leverden voor gedichten, onder meer in het Chinees, Arabisch, Hongaars, Swahili en Xhosa.

Menselijke waarden 

Gaat kunstmatige intelligentie schrijvers vervangen of kan ze een nuttig hulpmiddel zijn? Vouw onderzoekt of AI in staat is om interessante en mooie poëzie te creëren, maar wil tegelijkertijd uitzoeken of AI dichtkunst voor iedereen toegankelijk kan maken, zo schrijft de Amsterdamse ontwerpstudio op zijn site. ‘Het initiatief streeft naar innovatieve manieren om de toegang tot lokale schrijvers te verbreden en meer mensen te motiveren om te gaan lezen en schrijven. Om dit te doen koppelt de Poem Booth het bestaande oeuvre en de input van schrijvers aan geavanceerde taalmodellen.’

En dat het liefst gepresenteerd in fysieke vorm. Want Vouw is van de ‘slowtech’. ‘De Poem Booth brengt de digitale wereld naar de fysieke wereld. Vouw gelooft dat fysieke installaties mensen samenbrengen en sterkere herinneringen creëren dan een digitaal equivalent. Dit is wat wij slowtech noemen: technologie die de menselijke waarden actief verbetert.’

De Poem Booth is mede tot stand gekomen dankzij ondersteuning van Het Nederlands Letterenfonds.


PoemPostcards
Google Arts & Culture lanceerde vorige maand PoemPostcards, een tool waarmee je door AI gegenereerde gedichtenansichtkaarten kunt maken op basis van een kunstwerk en een onderwerp naar keuze. PoemPostcards is beschikbaar in de Arts & Culture-app en op de website van Google (nog niet in Nederland), waar je kunt kiezen uit verschillende soorten gedichten, waaronder sonnet, limerick of haiku. De AI baseert de inhoud van het gedicht op het onderwerp dat je in de generator intypt en op het schilderij dat je op de omslag van de ansichtkaart wilt hebben. Google zegt de gedichten te genereren met behulp van het large language model PaLM 2, dat het bedrijf eerder dit jaar lanceerde.


Even opfrissen
ChatGPT is een AI-taalmodel dat is getraind op een grote hoeveelheid tekst uit verschillende bronnen, waaronder Wikipedia, boeken en nieuws- en wetenschappelijke artikelen. Dit betreft informatie van gebeurtenissen tot 2021 (recentere data ontbreken). Het kan op basis van een tekstinvoer (prompt) zelf een tekst maken, wat ook geldt voor andere chatbots.


Deze bijdrage komt uit de papieren IP #6-2023. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.